Met ayatollah Khomeini valt niet te spotten

Teheran – Een vriend van de imam vraagt: ‘Wil je wodka of tequila?’ Zwaar beledigd door de ongepaste vraag slaat de imam zijn vriend in het gezicht, waarna hij zegt: ‘Wat is er mis met zelfstookte Aragh Sagi?’

Deze grap, die de draak steekt met imam Khomeini’s afwijzing van alcohol en zijn promotie van binnenlandse producten (Aragh Sagi is een alcoholische drank die men thuis stookt), is slechts een van de honderden Iraanse moppen die over de grondlegger van de islamitische republiek op sociale media circuleren.

De grappen mogen voor een buitenstaander tamelijk onschuldig lijken, de Iraanse autoriteiten denken daar heel anders over. Het beledigen van de imam is in hun ogen een misdaad die zwaar bestraft moet worden. Begin september waarschuwde het hoofd van de Iraanse politie dat mensen moesten ophouden met het verspreiden van de grappen, anders zouden er maatregelen worden getroffen.

In ieder regeringsgebouw hangt wel een portret van ayatollah Khomeini. Hij wordt in het algemeen beschouwd als een figuur die zeer veel respect en waardering verdient. In de staatsmedia wordt hij gekarakteriseerd als zeer religieus, wijs, aardig, zorgzaam en vergevingsgezind.

In de grappen drinkt hij echter alcohol, slaat hij schunnige taal uit en is hij gemeen en harteloos. Er wordt ook nogal eens kritiek geleverd op onvervulde beloftes die Khomeini heeft gedaan. Zo zou water en elektriciteit gratis worden en zou hij ervoor zorgen dat de olie-inkomsten ten goede zouden komen aan de bevolking. In de door sancties en torenhoge inflatie aangetaste economie lijkt de vervulling van Khomeini’s beloftes verder weg dan ooit.

Eerst verschenen de grappen op Viber. Daarna ook op Facebook en Whatsapp. Onlangs werden in de Iraanse stad Shiraz elf mannen opgepakt die grappen over imam Khomeini per sms hadden verspreid. Hen wacht gevangenisstraf.

Toch denken sommige analisten dat de grappen voor een deel wellicht door de conservatieven zelf op de sociale media zijn gezet. Dit in een poging om de hervormingsgezinde president Hassan Rohani een stok in de wielen te steken. Deze pleit namelijk voor meer openheid, minder (internet)censuur en het verhogen van de internetsnelheid, zaken waarvan de conservatieven gruwelen.

Dankzij de Khomeini-grappen hebben zij een extra reden om apps als Viber te verbieden. Irans openbaar aanklager gaf de regering dan ook begin september een ultimatum van één maand om dit soort apps te blokkeren.