Met dank aan Sony

Privacy-voorvechters mogen Sony erkentelijk zijn. Het Japanse bedrijf lijkt er alles aan te doen hun munitie te verschaffen. Vorige week werd al bekend dat hackers toegang hebben gekregen tot de persoonlijke gegevens van mogelijk 77 miljoen gebruikers van de spelcomputer Playstation. Inmiddels blijkt nog een ander ontoereikend beveiligd Sony-netwerk aangevallen te zijn. Het gevolg: bijna 25 miljoen klanten, ook talrijke Nederlanders, moeten vrezen dat niet alleen hun naam, (e-mail-)adresgegevens en telefoonnummer, maar ook creditcardinformatie en wachtwoorden in handen van criminelen vallen.

Sony heeft inmiddels plechtig beloofd de persoonlijke data van zijn klanten zorgvuldiger te behandelen, maar de imagoschade is groot. Iets soortgelijks is ook TomTom overkomen. De producent van navigatieapparatuur blijkt informatie over miljoenen weggebruikers te hebben doorverkocht aan de verkeerspolitie. Op locaties waar TomTom-klanten vaak te hard rijden, plaatste die vervolgens snelheidscontroles. Menig automobilist zal zijn geschrokken. In die ophef zit een patroon. Zolang het de overheid is die de privacy uitkleedt, geven de meeste Nederlanders zich zonder blikken of blozen bloot. Je hebt toch niets te verbergen? Hoewel dat argument de afgelopen eeuw meermalen is ontkracht, blijft het vertrouwen in de staat onverminderd groot. Met als gevolg dat Nederland in Europees verband tot de koplopers behoort als het gaat om telefoontaps, cameratoezicht en het bewaren van informatie over digitaal surfgedrag. De mededeling van minister Donner (Binnenlandse Zaken) dat hij niet langer de vingerafdrukken van alle burgers centraal wil opslaan, doet daar niet aan af. De vingerafdrukken zouden in de praktijk onbruikbaar zijn voor de opsporing.

Minder makkelijk te overtuigen zijn mensen al wanneer het motief niet kinderporno of terrorisme is, maar verkeersboetes uit-delen. Helemaal bedenkelijk wordt het als niet de overheid, maar commerciële bedrijven of zelfs criminelen Big Brother gaan spelen.

Die privatisering van het privacydebat heeft elders al lang plaatsgevonden. Niet voor niets lopen de Duitsers in Europa voorop als het gaat om bezorgdheid over hun persoonlijke data. Natuurlijk, het verleden speelt daarbij een grote rol. Maar de afgelopen jaren heeft ook een reeks privacyschandalen bij bedrijven als Deutsche Telekom, Lidl en Deutsche Bahn hieraan bijgedragen. Werkgevers bleken kritische vakbondsleden te hebben laten volgen door privé-detectives. Discounters legden illegale informatiebestanden aan over het fysieke en geestelijke wel en wee van hun personeel.

Op die manier wordt privacy een sociale kwestie. Met als gevolg dat het beschermen van de privé-sfeer niet langer uitsluitend een hobby is van liberale lords, rijke belastingontduikers en een paar linkse activisten, maar een breed gedeelde zorg onder de bevolking. Politie en justitie mogen (te) veel vertrouwen genieten in onze samenleving, dat geldt zeker niet voor de baas. Laat staan voor aanbieders van computerspelletjes. Zodra zij met onze gegevens gaan rommelen, is al snel een grens bereikt. Met dank aan Sony.