12-01-2007

Met de Franse slag.

Nederlandse gemeenten negeren radicaliserende jeugd

Allochtone en autochtone jongeren worden steeds radicaler en komen regelmatig hard met elkaar in aanraking. De gemeentelijke ambtenaren die hier iets aan zouden moeten doen zijn vaak incapabel en ongeïnteresseerd. Dat is de conclusie van Dick Corporaal na twee jaar voorzitterschap van de door minister Verdonk opgerichte interventieteams. Deze teams hadden onder andere als taak om interetnische spanningen onder jongeren te signaleren. De bevindingen van de onderzoekers, die op woensdag 10 januari gepresenteerd werden in het rapport ‘Vrijblijvendheid voorbij’, kunnen ronduit deprimerend genoemd worden. Als er niet snel een effectief multicultureel jongerenbeleid komt zou het in Nederland wel eens net zou uit de hand kunnen lopen als anderhalf jaar geleden in de Franse banlieues, aldus Corporaal.

Verschillende groepen allochtone jongeren hebben volgens het rapport weinig tot niets op met de Nederlandse samenleving. Vaak worden ze met angst of zelfs vijandigheid benaderd. De gevolgen liegen er niet om: isolatie, vervreemding en een vicieuze cirkel van conflicten. Niet alleen in de grote steden, maar ook in dorpen op het platteland loopt het regelmatig uit de hand. Volgens de ‘Monitor racisme en extremisme’ van de Anne Frank Stichting waren er tussen januari 2002 en augustus 2005 206 incidenten waarbij rechtsextremistische en allochtone jongeren betrokken waren. Vooral in de maanden na de moord op Theo van Gogh liepen de spanningen hoog op.

Alsof dat allemaal nog niet erg genoeg is, is de aanpak van de problematiek door de gemeenten volgens de interventieteams volstrekt ontoereikend. Een van de belangrijkste conclusies uit ‘Vrijblijvendheid voorbij’ luidt dat jeugdproblematiek door veel gemeenten niet als urgent wordt beschouwd. Tot grote frustratie van Corporaal en de zijnen werden dure infrastructurele projecten zonder problemen goedgekeurd, terwijl gemeenteraden uren konden soebatten over het toevoegen van enkele duizenden euro’s aan het jeugdbeleidbudget.

Neemt men wel de moeite om een nota te schrijven, dan gebeurt dit meestal op basis van een gesimplificeerd beeld van de werkelijkheid en zonder de betrokken groepen te raadplegen. In een van de voorbeelden uit het rapport laat de burgemeester van een Noord-Hollandse gemeente de politie optreden tegen Marokkaanse jongeren, die voor overlast op straat zorgen. Pas later komt hij er achter dat veel van deze jongeren werkloos zijn en dat ze bovendien niet terecht kunnen bij jongerenactiviteiten, omdat die bijna allemaal door de plaatselijke kerk worden georganiseerd.

De ambtenaren die het beleid moeten uitvoeren beschikken vaak niet over de juiste kennis en vaardigheden. Veel expertise bestaat al, maar daar maakt men onvoldoende gebruik van. Zo zijn er bijvoorbeeld wetenschappelijke methodes ontwikkeld waarmee men kan inschatten of er bij een geweldsdelict sprake is van eerwraak. In de praktijk worden dergelijke instrumenten echter amper gebruikt. Beschikt een afdeling Jeugd of Welzijn wel over capabele en ervaren mensen, dan worden deze meestal snel weggekaapt door andere departementen of gemeentes.

Soms is er ronduit sprake van onwil. In een gemeente waar de burgemeester opdracht had gegeven tot het opstellen van een plan van aanpak om escalatie te voorkomen haalden de betrokken ambtenaren hun deadlines niet en kwamen ze afspraken niet na. Uiteindelijk liet het afdelingshoofd aan het betrokken interventieteam weten dat de activiteiten helemaal werden stilgelegd.

Vaak onderneemt men dus geen of veel te weinig actie. Maatregelen die wel genomen worden werken amper, niet of zelfs averechts. Volgens de onderzoekers is dit allemaal oud nieuws en zijn er tal van rapporten waarin dezelfde conclusies en aanbevelingen worden gedaan. Zaak is dan ook vooral om nu echt iets met de kritiek te doen, in plaats van de boel voor de zoveelste keer te laten verstoffen.

Meer weten?

Koen Haegens schreef in de Groene Amsterdammer van 3 november 2006 een artikel over rechts-extremisme in Nederland getiteld ‘Elke dag een rassenrel’. Betalende webabonnees kunnen dit artikel online lezen.

Kijk op www.vrijblijvendheidvoorbij.nl en www.forum.nl/interventieteams voor informatie over de teams en de volledige tekst van ‘Vrijblijvendheid voorbij’

De ‘Monitor racisme en extremisme’ is te vinden op http://www.monitorracisme.nl/content.asp?PID=77&LID=1

Een rapport van de AIVD over extremistische jongeren in Nederland vindt u op https://www.aivd.nl/actueel_publicaties/aivd-publicaties/aanbieding_aivd_nota

Nova had op 9 januari een item over de interventieteams. Via www.novatv.nl kunt u deze uitzending terugkijken.