Hoofdcommentaar: El-Moumni

Met twee maten

Omkleed met exuberante veiligheidsmaatregelen, zoals we die gewoonlijk slechts beleven in processen van het formaat Hakkelaar, begon afgelopen maandag de vervolging van een meelijwekkend klappertandend baasje, de Marokkaanse imam Khalil el-Moumni. Had deze goeddeels analfabete plattelandsprediker, die in 1992 zijn diep in het hasjovergroeide Rifgebergte verscholen godshuis verruilde voor een grote Rotterdamse moskee, kunnen bevroeden dat hij met zijn opvattingen het middelpunt zou worden van een ongekende controverse in een land dat zich geen raad meer weet met zijn pluriforme samenleving?

Mei vorig jaar werd el-Moumni ongevraagd onderdeel van een item van actualiteitenrubriek Nova over toenemend geweld van Marokkaanse jeugd tegen homoseksuelen. De Nova-redactie had zich beraden op de vraag hoe dat toenemende geweld te verklaren viel, en was op zoek gegaan naar een verklaring die in gunstig geval van fundamentalistische aard zou zijn. Een zes jaar oude preek van el-Moumni met enkele krasse, homo-onvriendelijke uitspraken, werd uit de archieven van zijn moskee opgediept. Voor de camera herhaalde el-Moumni het reeds gepredikte: homoseksualiteit is een ziekte en een gevaar voor de samenleving.

Het land was te klein. De doorgaans in leerflarden over grachten paraderende homoseksuele gemeente klom en masse in de pen. Liefst vijftig officiële kla`chten werden gedeponeerd bij de talloze antidiscriminatiestichtingen die ons land rijk is. Integratiebevorderaar Van Boxtel voelde zich gedwongen de zich van geen kwaad bewuste onruststoker en enkele van zijn confraters op de thee te noden, waarbij de bewindsman eiste dat de islamieten zich aan de Nederlandse wet en aan «onze normen en waarden» zouden houden. Nova-baas Gerard Dielessen overhandigde intussen de banden aan justitie. Hij had nog geaarzeld, maar «dat zou wellicht een gijzeling tot gevolg hebben gehad en dat vonden wij het niet waard». De eerste aanzet tot het proces van afgelopen maandag was gegeven.

Dielessen gaf ook het ruwe materiaal mee. Onder die niet uitgezonden fragmenten bevond zich el-Moumni’s uitspraak dat hij het geweld van Marokkaanse jongeren tegen homoseksuelen veroordeelt. «De islam verbiedt het lastigvallen van wie dan ook», sprak de imam, «ongeacht zijn situatie of de ziekte die hij heeft. De islam spoort ons juist aan om zo’n persoon te redden van dat gevaar.» De Nova-redactie achtte die uitspraak onbruikbaar, want ze hadden immers het verband tussen militante jongeren en een fundamentalistische oude garde willen aantonen. Alsof de homofobe Marokkaanse bengels die bij Kees en Kees voor de deur met komkommers jongleren ook nog maar een teen in een moskee zetten.

In december zag justitie zich ondanks deze nuance genoodzaakt tot vervolging van el-Moumni over te gaan. Dat had meer te maken met de overspannen reacties die door het land golfden nadat Nova op valse gronden een wijdverbreide islamitische nichtenhaat had gesuggereerd — waar het mislukte theekransje van Van Boxtel nog eens overheen kwam — dan met een realistisch vooruitzicht dat het daadwerkelijk tot een veroordeling zou komen. Want er bestaat reeds de nodige jurisprudentie op dit gebied. Overduidelijk tekenen zich bijvoorbeeld parallellen af met de zaak Leen van Dijke — ook zo’n middeleeuws relikwie, maar dan in christelijke uitvoering, die als landelijk politicus met al te veel wereldlijks wordt geconfronteerd``. Deze Christenunionist, die het betaamde homoseksuelen voor dieven uit te maken, werd in hoger beroep van al zijn vuilbekkerij vrijgesproken.

Vergeleken met de ontredderde el-Moumni, die maandag via een tolk een geldboete tegen zich hoorde eisen, komt de Amsterdamse PvdA-lijsttrekker Rob Oudkerk goed weg. Vorige week werd bekend dat Oudkerk, dit in schril contrast met el-Moumni, een elegante voorkeursbehandeling van een actualiteitenrubriek heeft ondergaan. Op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen filmde een reporter van 2 Vandaag een onderonsje van Oudkerk met burgemeester Job Cohen, die zich afvroeg waarom Amsterdam het Rotterdamse Leefbaar-leed bespaard was gebleven. «We hebben hier toch ook kut-Marokkanen», antwoordde Oudkerk de burgervader. Ondanks protesten van de betreffende reporter besloot 2 Vandaag-hoofdredacteur Klaas Samplonius, vatbaar voor de smeekbeden uit de PvdA-kelen, het gewraakte fragment niet aan het uit te zenden item toe te voegen. De heren wisten niet dat de camera draaide en daarom is het niet kies, luidde zijn commentaar. Pas vorige week liet Samplonius het fragment uitzenden. Oudkerk en Cohen mochten er meteen een verhaal bij vertellen om een en ander in de juiste context te plaatsen.

Wat als 2 Vandaag niet Rob Oudkerk maar Pim Fortuyn had gevolgd, vroeg het Algemeen Dagblad zich vorige week af. Wat als Fortuyn dan, zonder zich bewust te zijn van een nog snorrende camera, het woord «kut-Marokkanen» in de mond had genomen? Zou 2 Vandaag dan ook zo beleefd zijn geweest de uitspraak te schrappen? «Deze uitspraken zijn niet te rechtvaardigen», zei Ahmed Aboutaleb, directeur van Forum, in datzelfde AD. «Het is een nieuwe bijdrage aan die verharding van de politiek en daarover ben ik zeer bezorgd. Als je de meerderheid op deze manier tevreden stelt, druk je de minderheid verder in een hoekje. Ik vind dat meneer Oudkerk een diepe buiging moet maken naar de Marokkaanse gemeenschap in Am sterdam en zijn excuses moet aanbieden. Diezelfde kut-Marokkanen hebben de PvdA in Amsterdam wel aan 5500 voorkeurstemmen geholpen voor mevrouw Elatik!»

Aboutaleb heeft gelijk. Een politicus die smoezend in een hoekje zijn ware gezicht laat zien en dat vervolgens krampachtig ongedaan tracht te maken, draagt veel meer bij aan een hetzerige stemming in de richting van een bepaalde minderheid dan een schorre bok op de haverkist die de greep op zijn achterban allang is verloren.