Mexicanen vrezen de schietgrage grenspolitie

Nogales – Het is zes jaar geleden, maar nog altijd staan er verse bloemen bij het kruis van Jose Antonio, waar hij door een Amerikaanse grenswacht werd doodgeschoten. Het kruis staat langs de kant van een straat die letterlijk op de grens ligt: aan de ene kant huisjes met golfplaten daken, aan de andere kant metalen spijlen van acht meter hoog die Nogales verdelen en het grenshek met de VS vormen.

Hier, vertelt Taide Elena, werd haar toen zestienjarige kleinzoon door tien kogels in zijn rug geraakt. Het lukt haar nog altijd niet om het droog te houden als ze uitlegt hoe de jongen met tien gaten in zijn lichaam een stuk over de grond heeft gekropen. ‘Hij wilde de hoek om, naar huis.’ Volgens de grenswachten is er geschoten omdat hij stenen gooide naar de overkant van de grens – iets wat gedaan wordt ter afleiding wanneer drugssmokkelaars over het hek klimmen om tassen cocaïne te smokkelen. Volgens de 68-jarige oma was de jongen onderweg naar huis, drie blokken verderop. De videobeelden zijn door de grenspolitie kwijtgeraakt, opmerkelijk genoeg. Wat er ook is gebeurd, de reactie van grenswacht Lonnie Schwartz lijkt buitenproportioneel: hij sprong uit zijn auto en schoot door het hek heen zijn magazijn leeg. Om vervolgens te herladen en verder te schieten.

Oma Elena woont ruim veertig jaar in Nogales, waarvan twintig aan de Amerikaanse kant. Ze zag de grens veranderen. Van simpel prikkeldraad tot de zwaarbewaakte grens die het nu is. Als ze oversteekt wordt ze steeds vaker denigrerend behandeld, vindt ze. Het is het type racisme tegenover Mexicanen waarvan haar kleinzoon in haar ogen slachtoffer werd.

Afgelopen week werd Schwartz vrijgesproken van moord, over doodslag kwam de jury niet tot een oordeel. Uitzonderlijk is dat het Amerikaanse OM deze keer überhaupt heeft aangeklaagd. Over zes andere door grenswachten doodgeschoten Mexicanen kwam nooit een zaak. Zelf kunnen Mexicanen niets binnen het Amerikaanse rechtssysteem, want het slachtoffer is geen Amerikaans staatsburger. De staat Mexico doet weinig, wat Elena woedend maakt.

Grenswachten kunnen blijkbaar ongestraft op Mexicanen schieten, stelt Elena vast. Als ze dan in ieder geval de zaak over doodslag zal winnen, ontstaat er ten minste een precedent. ‘Dit gaat niet alleen om onze familie. We willen dat dit nooit meer gebeurt.’