Mexicanen zijn arrogante rijken zat

Mexico-Stad – Ooit konden rijke Mexicanen naar hartelust misbruik maken van hun bevoorrechte positie, maar die dagen lijken voorbij. Sociale media en een zelfbewustere middenklasse roepen de elite steeds vaker met succes ter verantwoording. Het bekende ‘je weet niet tegen wie je het hebt’ of ‘weet je wel wie mijn vader is’ hebben daardoor eerder het tegenovergestelde effect.

Neem Andrea Benitez, dochter van directeur Humberto Benitez van de federale consumentenwaakhond Profeco. Ze moest vorige maand even wachten op een tafel in een hoofdstedelijk restaurant. Ze werd daar zo kwaad over dat ze medewerkers van Profeco belde die de tent binnen een paar minuten sloten. Twee weken later reed een stomdronken Dalia Ortega met haar Porsche een vrouw dood in de hippe wijk La Roma, ook in Mexico-Stad. Geconfronteerd met agenten schreeuwde ze dat ze het niet moesten dúrven haar te arresteren, omdat ze een ‘invloedrijk familielid’ bij de politie zou hebben.

Beide vrouwen kwam het asociale gedrag duur te staan. Woedende ooggetuigen brachten een lawine van kritiek op gang, met name op Twitter en Facebook. Andrea Benitez kreeg de spottende bijnaam ‘Lady Profeco’. De verontwaardiging over haar actie werd zo groot dat president Enrique Peña Nieto haar vader ontsloeg. Dalia Ortega gaat op haar beurt voortaan door het leven als ‘Lady Alfa 3’ (de codenaam van haar ‘invloedrijke familielid’). In plaats van ongestraft weg te waggelen, belandde ze tot haar stomme verbazing gewoon achter de tralies.

Volgens filosoof Francisco Sánchez worden Mexicanen steeds zelfbewuster. ‘De kloof tussen arm en rijk is in Mexico gigantisch, maar wordt wel kleiner. De groeiende middenklasse is het exhibitionisme van de elite steeds vaker zat.’ Hij wijst op de komedie Nosotros Los Nobles, een recent kassucces in de Mexicaanse bioscopen, waarin een corrupte zakenman en zijn decadente kinderen zwaar op de hak worden genomen. Volgens Sánchez is het succes van de film een teken dat zijn landgenoten steeds minder slikken.

Ook de pas aangetreden president Peña Nieto wil afrekenen met de straffeloosheid van corrupte landgenoten. Zelf regeert hij echter namens de pri, de partij die Mexico tot 2000 zeventig jaar lang dictatoriaal regeerde en nog steeds geldt als toonbeeld van corruptie en machtsmisbruik. Veel Mexicanen wantrouwen zijn regering. Peña Nieto is dan ook gewaarschuwd, want zijn critici hebben bijna allemaal een smartphone plus Twitter-account.