Televisie

Microkosmos

Televisie: Lost

De Amerikaanse dramaserie Lost heeft de schijn tegen: een gelikt uiterlijk, want gedraaid op digitale video, en gelikte personages, want perfecte lichamen, modieuze kapsels en baardjes en de afwezigheid van iets wat maar lijkt op lelijkheid. Een typische Net5-serie, al met al, die volmaakt past bij de jonge, hagelwitte en kapitaalkrachtige werelden van Gilmore Girls, Desperate Housewives of iets soortgelijks, waarin mensen lange, ogenschijnlijk dramatische ge sprekken met elkaar voeren. Toch blijft er iets knagen bij het zien van Lost, en dat betreft de interessante wisselwerking tussen genre, setting en narratieve structuur.

De serie maakt deel uit van de in de literatuur bekende verloren-wereld-teksten als Robinson Crusoe van Daniel Defoe, Lord of the Flies van William Golding en The Beach van Alex Garland. Daarnaast legt Lost verbanden met respectievelijk het cinematografische genre de avonturenfilm, bijvoorbeeld Lost Horizon (1937) van Frank Capra en Cast Away (2001) van Robert Ze meckis, en met de zowel in Nederland als in Amerika populaire realiteitstelevisieseries Expeditie Ro bin son en Survivor. Zo staat Lost niet op zichzelf en heeft het plezier van het kijken ernaar veel te maken met de wijze waarop de kijker andere, soortgelijke verhalen voor het geestesoog haalt.

Het verhaal: na een vliegtuig ongeluk zijn 48 mensen ge strand op een mysterieus eiland. Terwijl de slachtoffers in de uren na de ramp nog verdwaasd in het zand zitten naast de resten van de uit elkaar gereten vliegtuigromp neemt één passagier het heft in eigen hand: dr. Jack Shephard (Matthew Fox). Door meteen me dische hulp te verlenen en allerlei logistieke plannen te maken ontpopt hij zich als de natuurlijke leider van de overlevenden. Hierin krijgt hij steun van de aantrekkelijke Kate Austen (Evangeline Lilly), op wie hij al gauw een oogje heeft. Jack krijgt snel concurrentie van de vrolijke, maar maniakale James «Sawyer» Ford (Josh Holloway), die met zijn gespierde lichaam en verleidelijke glimlach gevoelens van haat én verleiding losmaakt bij Kate. Lost heeft elementen van een soap: niet alleen zijn de personages onnatuurlijk mooi, als in een soap, ook worden ze binnen de kortste keren verliefd op elkaar en treden thema’s rond haat en afgunst op de voorgrond.

Maar dan, ongeveer in de tiende aflevering, blijkt dat het de scenaristen en producenten om veel meer gaat dan onderdrukte harts tocht. Steeds nadrukkelijker draait het verhaal om vragen als: wat is er voor nodig een gemeenschap te zijn? Een maatschappij? En hoe moet de mens zich staande houden tussen de botsende krachten binnen zo’n wereld? Zo bezien heeft Lost satirische elementen en is het eiland een microkosmos waarin schuld en boete en macht en onderdrukking even belangrijk zijn als in de echte wereld.

De verdieping zit ’m verder vooral ook in de verteltechniek. Producent J.J. Abrams, bekend van de uitstekende spionageserie Alias, gebruikt twee of drie verhaallijnen als rode draad, bijvoorbeeld de ontdekking dat er ergens op het eiland een geheimzinnige, Franssprekende vrouw woont en de mogelijkheid dat er andere, vreemde eilandbewoners zijn die bovennatuurlijke krachten bezitten. Tussen deze lijnen door komt de kijker door middel van terugblikken in iedere aflevering iets meer te weten over de personages, bijvoorbeeld dat Kate op de vlucht is voor de politie na te hebben deelgenomen aan een bankoverval. Daarnaast spelen in iedere aflevering «algemene» ontwikkelingen die dienen als comic relief, bijvoorbeeld wanneer de gestranden meedoen aan een golfwedstrijd in het oerwoud.

Het geniale aan deze stijl van verhalen vertellen is dat je nooit precies achter de waarheid komt, niet van de personages en niet van het eiland zelf. Zo eindigt iedere aflevering in een zenuwslopende cliffhanger. Dat past overigens uitstekend bij het kijken naar de serie op dvd. Immers, nu hoef je niet te wachten tot volgende week om te zien wat er gebeurt. Dat leidt tot slapeloze nachten, maar tegelijkertijd is de kijkervaring op dvd zoveel intenser dan op gewone televisie.

Het eerste seizoen van Lost is uit op dvd; in maart keert de serie terug op Net5