‘miguel angel zijn wij allemaal!’

Het massale protest dat de afgelopen dagen losbarstte in Baskenland en in de rest van Spanje tegen de moord op de 29-jarige Miguel Angel Blanco Garrido, heeft een wrange bijsmaak. Een lange rij van Eta-slachtoffers ging Miguel Angel voor, en het gemeenteraadslid van het stadje Ermua zal helaas ook niet de laatste zijn die ten prooi valt aan de moorddadige afscheidingsbeweging.

De Eta heeft inmiddels meer dan achthonderd dodelijke slachtoffers en tientallen ontvoeringen op haar conto staan. Zover moest het komen voordat de Basken massaal tegen de moordenaars en hun handlangers protesteerden.
De wreedheid van de kroniek van Miguel Angels aangekondigde dood heeft de Basken en de rest van de Spanjaarden verbijsterd en hun machteloze woede kwam tot uitbarsting in een nooit vertoonde schreeuw om rechtvaardigheid. De Basken zijn de angst voorbij. ‘Stilte is niet genoeg meer!’ werd de afgelopen dagen gescandeerd in de straten van San Sebastián. De moord op Miguel Angel was de spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen. De jonge Bask, die in zijn vrije tijd in een bandje drumde en wat liefhebberde in de lokale politiek, is ongewild tot martelaar gemaakt van de strijd tegen het terrorisme.
Natuurlijk, er is al vaker geprotesteerd tegen de Eta, ook in Baskenland zelf. Maar altijd leken de burgers van onder andere Vizcaya, Guipuzcoa en Alava die zich tegen het terrorisme keerden, vooral in het defensief te zijn tegenover de kleine maar gewelddadige groepen Eta-aanhangers. De rollen zijn nu omgedraaid. De overweldigende meerderheid van Basken eist een onmiddellijk einde aan het onophoudelijke zinloze moorden en is tot de aanval overgegaan.
De woede van de menigten die in Bilbao, San Sebastián, Madrid, Barcelona en talloze andere steden de straat op gingen, richt zich natuurlijk op de Eta, maar ook en vooral op haar meelopers en sympathisanten, met name de coalitie Herri Batasuna, de politieke arm van de Eta. De arbertzales, radicaal-linkse nationalisten van HB rechtvaardigden tot voor kort de Eta-moorden met wollige vertogen over het conflict tussen Euskal Herria (de Baskische natie) en de Spaanse staat. De 'Baskische natie’ heeft dit keer echter een overweldigend emotioneel en vastberaden antwoord gegeven op dit soort provocaties.
Het is echter de vraag of de door de gezamenlijke politieke partijen aangekondigde volledige breuk met HB veel zal helpen in de strijd tegen het terrorisme. Een verdere isolatie van de Eta en haar omgeving zal vermoedelijk alleen maar het autisme van de afscheidingsbeweging versterken. De Eta heeft immers al lang geleden laten zien dat ze, gevangen in een groezelige logica van moord en ontvoering, alle politieke redelijkheid heeft verloren.
Zal al die massale mobilisatie en al die verontwaardiging dan niets helpen? Misschien niet morgen, en misschien niet volgende week. Maar zelfs de Eta zal uiteindelijk de betekenis moeten begrijpen van de emotionele leuze die zich de afgelopen dagen heeft vastgezet in het hoofd van alle Spanjaarden: 'Miguel Angel zijn wij allemaal!’