Militaire agenten pakken Braziliaanse studenten op

São Paulo - Met de handen achter de rug en in de rij, zo werden ruim honderd kinderen en adolescenten gefouilleerd door een peloton militaire politieagenten. De actie eind november was gericht tegen spijbelaars en drugsgebruikers in een stadspark in de oostelijke periferie van São Paulo. Twee jongeren hadden marihuana op zak.
Na afloop kondigde de kabinetschef van de betreffende deelgemeente, oud-luitenant-kolonel Sérgio Payão, aan dat het om een pilot-project ging. De rest van São Paulo zou volgens hem ook interesse hebben in de zojuist beproefde opvoedmethode. Een lid van de jeugdraad noemde de actie positief: ‘Jongeren zullen nog eens twee keer nadenken voor ze opnieuw spijbelen.’ Maar volgens advocaat Diego Vale de Medeiros van openbare verdediging in jeugdzaken was de inzet van de agenten illegaal.
Sociale problemen worden steeds vaker aangepakt met de inzet van politie. Rio de Janeiro en São Paulo strijden momenteel om het hardst wie de meest autoritaire aanpak heeft.
Rio de Janeiro loopt voorop. Bezettingsmachten van militaire agenten hebben daar ondertussen negentien sloppenwijken onder hun hoede. Weliswaar bevrijden ze de wijken van drugshandel, maar tegelijkertijd moeten de bewoners nu in hun dagelijks leven gehoorzamen aan gewapende agenten. Die zijn vaak corrupt en gewelddadig.
In São Paulo staan, dankzij burgemeester Gilberto Kassab, 22 van de 31 deelgemeentes onder leiding van gepensioneerde militaire kolonels als onderburgemeesters. Kort geleden werd de nieuwe commandant van het elitekorps van de militaire politie (de Rota) aangewezen, Salvador Modesto Madia. Hij was een van de leidinggevenden van de militaire agenten die het vuur openden op 111 gevangenen in 1992, die in opstand waren gekomen in de beruchte gevangenis Carandiru in São Paulo. De commandant wacht nog altijd op zijn proces.
De installatie van een bataljon PM’s (militaire politie) op de campus van de universiteit van São Paulo veroorzaakte in oktober en november een wekenlang protest onder de studenten. Zij eisten betere verlichting van de donkere campus en sociale controle in plaats van permanente politieaanwezigheid. Met een enorme troepenmacht aan militaire politie, inclusief helikopters en vertoon van zware wapens, werden de studenten opgepakt.
Hoewel de teneur in de samenleving is dat 'een goede bandiet een dode bandiet is’ en de studenten lapzwansen, verscheen deze week een mooie brief naar aanleiding van al deze gebeurtenissen in de krant Folha de São Paulo, van krantenlezer Rodolfo Samuel da Silva Neviani. Ik citeer: 'De kwestie is niet of je vóór of tegen openbare veiligheid bent. De vraag is of je vóór een instituut bent dat zich keurig gedraagt op de (chique - sb) Avenida Paulista, maar dat vernedert in de periferie.’