Miljard

De stelling die ik wil verdedigen is: heel veel geld noopt tot maatschappelijke betrokkenheid en moreel juist handelen.Wie gigantisch veel geld heeft verdiend, wordt namelijk gedwongen na te denken over hoe, waar en waarom hij het belegt. Je kunt denken: ik wil winst uit mijn geld halen – wat zeer verstandig is, maar zekerheid over de winstcijfers zul je nooit krijgen. En juist dan word je maatschappelijk betrokken.

Medium opheffer 19 2012 geld

Stel dat ik – en over dat soort bedragen heb ik het – een miljard euro heb om vrij te besteden. Belasting is er al af, het geld is helemaal vrij. En stel ik ben veertig jaar en ik word tachtig. Dan heb ik ongeveer zeventigduizend euro per dag te besteden. Ik kan niet bedenken hoe ik dat moet opmaken aan zaken als auto’s, huizen, vrouwen, cadeaus et cetera. Bill Gates en consorten moeten zich wel eens over dit soort vragen buigen.

Heb je een christelijke moraal, dan is het hebben van veel geld eigenlijk een makkie. Je kunt dan veel aan liefdadigheid doen. Maar dat is al maatschappelijke betrokkenheid.

Ik ben gelukkig een moreel verdorven mens. Wat zou ik dan doen? Wapens kopen? Misschien wel, maar wat moet ik daarmee? Een land veroveren? Ik, alleen? Voor een leger heb ik weer te weinig geld. Een wapen aanschaffen en iedereen doodschieten heeft ook geen zin, want de kans is groot dat ik dan zelf word doodgeschoten, en bovendien: als iedereen dood is, wat doe ik dan met mijn veroverde land? Daar zal ik dan toch voorzieningen moeten planten. Ben ik weer maatschappelijk betrokken.

Wat kan ik dan wél doen? Niets? Dan heb ik er ook niets aan.

Hoe ik er ook over nadenk: ik kom er steeds op uit dat ik iets maatschappelijks met mijn geld moet doen. Hoe zou ik, Opheffer, al dat geld besteden? Ik zou geld geven aan de wetenschap, ik zou een bibliotheek steunen, het dierenasiel plus een fonds waardoor dat zou kunnen blijven bestaan, ik zou een ziekenhuis steunen, en ik zou De Groene wat geven. Maar stel dat ik inderdaad De Groene vijfhonderd miljoen zou schenken. Wat zou mijn hoofdredacteur daar dan mee doen? Eerst iedereen een hoger salaris geven, stel ik voor. Maar dan? Een dikker blad maken? Zelf drukpersen kopen? Dan is mijn hoofdredacteur opeens ondernemer geworden. Miljoenen besteden aan onderzoeksjournalistiek? Wat wil je voor dat bedrag laten onderzoeken? Het beste zou misschien zijn om van die vijfhonderd miljoen wat te geven aan concurrerende bladen zodat de beste artikelen komen bovendrijven. Zeer maatschappelijk betrokken.

Aan gigantisch veel geld heb je alleen iets als je zo maatschappelijk betrokken bent dat je van dat ene miljard twee miljard wilt maken. Of tien miljard. Stel tien miljard! (Hmmm!) Dan betaal je pakweg vijf miljard aan belastingen. Wat kan de overheid met die vijf miljard niet allemaal doen? Zelf heb ik dan weer vijf miljard belastingvrij op de bank staan. Om dat op te maken moet ik 350.000 per dag besteden.

Andere gedachte: ik zorg ervoor dat de laagst­betaalden in mijn bedrijf, de schoon­makers, heel goed betaald worden. Wat dan? Dan zorg ik voor maatschappelijke onrust omdat men bij de andere bedrijven zo laag betaald krijgt. Stakingen, relletjes. Onderklasse tegen bovenklasse. Om de boel rustig te houden moet ik dan twee concurrerende voetbalclubs kopen. En om niet als een proleet te worden gezien, moet ik geld geven aan Moeder Theresa-achtige instellingen. Dat is precies wat die bloedrijke Russische oliebaronnen doen.

Weet je wat, hoor ik u denken, voor de allerrijksten gaan we de belastingen verhogen! Ik ga dan niks meer doen. Ik vertrek dan uit dit land. U krijgt geen vijf miljard. U moet geld lenen. Van wie? Van mij! Tegen een heel hoge rente. En dan vindt u mij nog aardig ook.