Miljardairs voeren actie tegen miljardairs

San Francisco – In 2010 stond het Amerikaanse Hooggerechtshof particulieren en bedrijven toe om onbeperkt geld te geven aan zogeheten super-PACs: politieke organisaties die formeel los staan van specifieke kandidaten, maar in feite wel hun campagne financieel steunen.

Sinds de uitspraak heeft het grote geld in de VS ongekend veel macht. Alleen al tijdens de presidentsverkiezingen van 2012 ging er minstens 546 miljoen dollar naar super-PACs – waarschijnlijk meer, want niet alle lobbygroepen hoeven hun donaties te registreren. Dat moet afgelopen zijn, vindt Harvard-hoogleraar Larry Lessig.

Door de super-PACs legaal te verklaren, wordt corruptie in feite gelegaliseerd, aldus Lessig. Met geld kun je invloed kopen. Vroeger heette dat omkoping, nu is het de normale gang van zaken. ‘Het is niet langer verborgen, het is niet illegaal, je hoeft je er niet eens voor te schamen.’

Lessig heeft daarom zelf een super-PAC opgericht: een super-PAC die de invloed van super-PACs moet beëindigen. Zijn project heet Mayday, naar de roep om hulp van zeelieden en piloten in nood. Lessigs super-PAC is een oproep om de democratie van haar ondergang te redden, door de PACs te bestrijden met hun eigen middelen: hij wil campagne voeren tegen Congresleden die bijzonder nauwe banden onderhouden met hun geldschieters, en financiële ondersteuning geven aan politici die zich inzetten voor hervorming van het politiek systeem zodat geld minder invloed krijgt. ‘Ironisch? Ja. Omarm de ironie’, zo staat op de Mayday-website.

Lessig richt zijn noodkreet aan het grote publiek: via een crowdfundingactie hoopt hij twaalf miljoen dollar op te halen aan kleine donaties van ‘gewone Amerikanen’. De eerste vijf miljoen is al binnen. Geld doneren aan Mayday moet gezien worden als ‘het betalen van losgeld om onze democratie terug te krijgen’, aldus de website. Want: ‘Alle Amerikanen samen zijn in staat om de super-PACs van miljardairs te verslaan.’

Maar de ironie gaat verder. Verschillende miljardairs uit Silicon Valley hebben gezamenlijk beloofd dat ze de donaties van gewone Amerikanen verdubbelen. Daaronder bevindt zich PayPal-medeoprichter Peter Thiel, een investeerder met uitgesproken libertaire opvattingen. Zo doneerde Thiel in 2012 4,7 miljoen dollar aan een super-PAC die wordt geassocieerd met de Republikeinse politicus Rand Paul.

Toch is de steun van deze miljardairs niet inconsistent met de doelstellingen van Mayday, zegt Lessig in reactie op vragen van techblog Valleywag. ‘Als het Mayday lukt om de invloed van geld op de politiek te verminderen, hebben zij minder invloed dan nu.’