Mits zij de po voor lief neemt

Samuel Beckett
Eerste liefde
Uit het Frans (Premier amour, 1946) vertaald door Karina van Santen en Martine Vosmaer
Atlas, 94 blz., € 17,90

Voor het eerst worden hier vier verhalen in vertaling bijeengebracht die Beckett in of rond 1946 geschreven heeft: tussen de wilde romans Murphy en Watt én de trilogie Molloy, Malone sterft en Naamloos. Eerste liefde, dat ook Beckett pas veel later (1970) publiceerde, in het Frans, verschijnt nu voor het eerst in boekvorm samen met de drie verhalen Het einde, Verstoten en Het kalmeringsmiddel, die eerder gepubliceerd werden in de serie Teksten zomaar (1976). In die jaren was Beckett nauwelijks bekend; zijn proza heeft nooit bredere aandacht gekregen.

Het zijn vier excentrieke vertellingen rond een omslachtig door het leven zwalkende en praatzieke man. Wie nog steeds gelooft dat Beckett de schrijver van het absolute minimum is, ziet hier iemand, schrijver en hoofdpersoon, in gevecht met een wildgroei aan dingen, woorden, bijgedachten, kledingstukken en gebaren.

In elk verhaal wordt een man op straat gezet of gegooid, waarna hij meteen terug wil, desnoods als gevangene, onderdak zoekt, de weg kwijt is, gezelschap hinderlijk vindt en vooral met rust gelaten wil worden. In het liefdesverhaal wordt de zoon het huis uit gezet wanneer zijn vader sterft. Op een bank treft hij Lulu, of liever: wordt hij door een vrouw, die ook wel Anne heet, gestoord. Zij wil dat de slaper opschikt. De bezoeking herhaalt zich en dan gaat hij maar met haar mee en neemt zijn intrek in een van de twee kamers die zij bewoont. Hij ruimt de kamer leeg, laat haar tot zijn bed toe mits zij de pan die als po dient voor lief neemt, en krast weer op als zij een kind krijgt, van hem of een van haar klanten. Hij moet wel echt verliefd zijn, want met zijn vinger schrijft hij haar naam in een oude vaarsvlaai. Een liefdesverhaal, jazeker, zij het dat alle bijbehorende woorden en gebaren ietwat anders uitvallen dan gewoon.

Een mooie aanvulling, zou je zeggen, deze uitgave in de serie De twintigste eeuw. In het boek staat alleen niet wat erin zit: Eerste liefde heet het, maar er is niet eens een inhoudsopgave waaruit blijkt dat het om vier verhalen gaat. Evenmin wordt vermeld of de verhalen uit het Frans of Engels vertaald zijn en waarom voor deze volgorde is gekozen. De vertaling is uitstekend, zoals te verwachten van twee vertaalsters die al meer Beckett goed hebben gedaan. Maar wat een slordige uitgave.