Film

Moeder is een killer

Film: ‹Kill Bill Vol. 2› van Quentin Tarantino

Wanneer een personage in een verhaal zich realiseert dat het zelf verzonnen is, tekenen zich de grenzen van fictie af. Dat is niet erg en dat gebeurt in een fantastische scène in Vol. 2 waarin Bill (David Carradine) oreert over de existentiële angst van de superheld, in het bijzonder Superman. Anders dan andere superhelden, stelt Bill, vormt het alter-ego van Superman, de klungelige verslaggever Clark Kent, zijn echte kostuum. Superman werd geboren als superheld; als baby werd hij gewikkeld in zijn rode cape. Derhalve is zijn ware aard die van een superheld. Hier zal hij nooit van kunnen ontsnappen.

Tegenover Bill zit The Bride (Uma Thurman), oftewel Beatrice Kiddo, voormalig huurmoordenaar. En hier is het punt van het betoog van Bill, opdrachtgever en minnaar van The Bride: net als Superman, en net als Bill zelf, is The Bride een gedroomde held die haar ware aard in geen geval kan verloochenen. Zij zal altijd een killer zijn.

Ook in Vol. 2 zint ze op wraak. Bill heeft haar neergeschoten. En hij heeft zijn verdelgingsteam, de Deadly Vipers, op haar spoor gezet om haar op te ruimen. Dit alles maakt Kill Bill als geheel tot een unieke film. Is Vol. 1 een beeldschone orgie van geweld, Vol. 2 zit vol humor, literaire stijlfiguren, juwelen van dialoogscènes en magistrale acteerprestaties, vooral van Carradine als Bill.

Bills betoog tegen het einde van de film illustreert de literaire sensibiliteit die de cinematografische vertelstijl van Quentin Tarantino kenmerkt. Zijn hele oeuvre vormt een web van culturele verwijzingen. Behalve Superman komt het mooiste voorbeeld hiervan in Vol. 2 in de bloedige kerkscène die de kiem vormt van de wraaklust van The Bride. In een bizarre stijlmix refereert Tarantino aan John Ford en Sergio Leone, twee westernregisseurs die stilistisch en inhoudelijk mijlenver uit elkaar staan. The Bride loopt namelijk in het gangpad van de kerk in de richting van de uitgang, hierbij links en rechts gekadreerd door klapdeuren (uit Fords The Searchers). Ondertussen hoort ze fluitklanken en buiten ziet ze Bill zitten, de fluit spelend (uit Leones Once Upon a Time in the West). Dit is film-over-film in de overtreffende trap. Het doel is het ontrafelen van de geheimen van het cre a tieve proces. Zo valt Kill Bill te vergelijken met het beste werk van de door Tarantino bewon derde cineasten van de Franse nouvelle vague.

Als Godard of Truffaut vanouds maakt Tarantino de kunstmatige aard van cinema zichtbaar. In Vol. 2 is dat thematisch functioneel, al vanaf het eerste moment: in zwart-wit rijdt The Bride in een auto tegen een achtergrond die met opzet artificieel is gehouden door middel van rear projection, een techniek die vooral bekend is van de film noir. Hiermee maakt Tarantino zijn Bride tot een femme fatale, alleen om dat beeld weer op geniale wijze te ondermijnen.

Haar ware aard? The Bride is een moeder. Als blijkt dat ze zwanger is, transformeert ze zich naar eigen zeggen tot «het gevaarlijkste wezen op aarde». Het geweld dat volgt, is een reactie op haar zwangerschap: ze moet het nieuwe leven koste wat het kost beschermen. Het idee van «moeder is een killer» is pervers en subversief, maar juist daardoor is het cinematografisch verpletterend. Het geeft aan dat Tarantino voor niets en niemand terugdeinst. Hij is een losgeslagen creatieve geest. Zijn Kill Bill is een van de grootste meesterwerken van deze tijd.

Vanaf 22 april