Moederdagcadeau

Iemand had Maartje Smits voor Moederdag een ‘lipomassage’ cadeau gedaan. Maar wie? En waarom?

Iemand had me voor Moederdag een lipomassage cadeau gedaan. In één behandeling zou ik centimeters verliezen. Wie mij een strakker, slanker lijf gunde stond niet in de e-mail, maar de behandeling was al betaald en in principe hoefde ik dus alleen maar op te komen dagen in het schoonheidsinstituut.

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief en ontvang iedere ochtend het beste uit De Groene in je mailbox

Dinsdag 8 juni kwart voor vier, de afspraak kwam steeds dichterbij, en ik had hem nog niet geannuleerd. Ook de gulle gever hulde zich nog in anonimiteit. Mijn zussen hadden verontwaardigd gereageerd toen ik hen voorzichtig peilde, mijn vriend had alleen gelachen. Ironisch genoeg was dit waarschijnlijk voor het eerst dat er echt iets aan mijn lijf te lipomasseren viel, maar ook de eerste keer dat ik er absoluut geen behoefte aan had. Omdat ik altijd veel heb gesport, soms op het obsessieve af, had ik voor mijn zwangerschap een strak lijf, waar ik desalniettemin ontzettend onzeker over was, vooral over die buik. Nu is hij veel minder mooi; het vel is lossig en mijn buikspieren zijn uitgerekt als oud elastiek. Toch ben ik enorm trots op die zachte buik waar mijn zoontje negen maanden heeft geleefd. Het was een opluchting eindelijk dat lichaam te waarderen om wat het kan, niet om hoe het eruitziet.

Tegenover mijn omgeving hield ik vol dat ik de afspraak zou ondergaan om er een stuk over te schrijven. Zoals Sunny Bergman in haar documentaire Beperkt houdbaar (2007) verschillende proefconsulten bij plastisch chirurgen ondergaat om aan te tonen hoe de cosmetische industrie verdient aan het onrealistische schoonheidsideaal voor vrouwen. Vooral het moment in de gynaecologenstoel wanneer de chirurg haar vertelt dat ze een schaamlipverkleining en een laser-vaginaverjonging nodig heeft, is pijnlijk en onvergetelijk. Ze maakte deze documentaire om commentaar te leveren op een maatschappelijk probleem, maar je ziet dat wat de arts zegt Sunny ook persoonlijk raakt. Dat ze zich zo kwetsbaar durft te laten zien heb ik altijd inspirerend gevonden, zei ik als ik mensen vertelde over mijn plan een lipomassage te ondergaan, voor de kunst.

Ter voorbereiding op de aanstaande behandeling LPG endermologie lipomassage stuurt het instituut me een introductiefilmpje. Een heel mooie vrouw in een wit pantypak wordt onder handen genomen door een soort verpleegster die – dat zie je meteen – wel van aanpakken weet. Ze hanteert het LPG-apparaat als was het een schuurmachine. Door de onderhuidse bindweefselmassage zou vetvolume moeten afnemen en zullen zogenaamde vetkussentjes verdwijnen. We kunnen natuurlijk niet door het pantypak van de patiënt heen kijken, maar zelfs in deze onflatteuze outfit ligt ze er sexy bij. Hoeveel behandelingen daaraan vooraf zijn gegaan wordt niet vermeld.

Naarmate de afspraak dichterbij komt groeit mijn onzekerheid. Dat is een goed teken, zou ik tegen studenten zeggen. Als je ergens bang voor bent, is dat juist een reden om het te onderzoeken. Genoeg vrouwelijke kunstenaars en schrijvers die hierin als inspirerend voorbeeld kunnen dienen: Sophie Calle, Miranda July, Ariel Levy, om er maar een paar te noemen. Zij gaan de ongemakkelijkheid niet uit de weg, ze zoeken haar juist op, en maken kunst waar je als lezer of kijker plaatsvervangend onzeker van wordt. Kunst die een spiegel voorhoudt.

Naar aanleiding van haar nieuwste boek De regels gelden niet vertelt Ariel Levy in een interview dat angst vroeger constructief voor haar werkte. Expres begaf ze zich in situaties waarin ze op zichzelf was aangewezen en het van belang was zo snel mogelijk te begrijpen wat er aan de hand is. Het maakt de reportages die ze voor The New Yorker schrijft even spannend als vervreemdend omdat ze werelden laat zien die voor de meesten van ons anders verborgen blijven. Over angst zegt ze: ‘I use it to feel the engine. I don’t get scared and then go to bed, I think okay: how do I do this. It propels me.’

Maar na de vroeggeboorte van haar kind kan angst haar niet meer motiveren. Ariel Levy was vijf maanden zwanger en een reportage aan het maken in Mongolië toen ze alleen in haar hotelkamer beviel en het kindje in haar armen stierf. Een ervaring die ze omschrijft als een ‘preview of death’. Het confronteerde haar met haar eigen sterfelijkheid en die van haar naasten. Na een lang proces van rouw kan ze zich verzoenen met het idee dat ze hierin geen keuze heeft. Dat geboorte en dood ons terugwerpen op een dierlijkheid die we in het dagelijkse leven zo graag onderdrukken. Het leven is niet acceptabel en dat moet je accepteren. Het heeft geen zin om te proberen het te veranderen, om bang te zijn voor verandering.

Ik heb het schoonheidsinstituut gebeld. De afspraak was niet voor mij bedoeld, maar voor een andere Maartje Smits. Toch was het, geloof ik, goed dat de uitnodiging eerst bij mij belandde.