Televisie

Moeilijk onderwijs

Televisie: Een klasse apart

Drie delen telt Een klasse apart (rvu) over de Kingmaschool voor zeer moeilijk lerende kinderen, waarvan een deel met ernstige gedragsproblemen. Als u het eerste deel miste, raad ik www.uitzendinggemist dringend aan. 2 en 3, komende woensdagen, zijn goed zelfstandig te bekijken, maar 1 is een prachtig exposé van alle sores, zorg, hoop en liefde waar het in dat onderwijs om draait. Remi, het schreeuwende joch dat in de eerste scène van de reeks over de vloer de klas uit gesleept wordt, is dezelfde die, door iedereen geprezen, in de laatste scène van deel 3 blij achter op de brommer bij zijn moeder de zomervakantie in rijdt. En dat heftige begin geeft extra lading aan het happy end. Betrekkelijk happy – dat weten filmers Macha en Manfred Poppenk, Remi’s leerkrachten en wij kijkers maar al te goed. Want niet alleen kleine Remi’s uiterlijk doet ten onrechte denken dat we ons op een basisschool bevinden, de hersens van deze vijftienjarige kunnen intellectueel en sociaal aan wat een vijfjarige kan. En dat hij op school moet leren tanden poetsen en soms onder de douche wordt gezet laat zien dat zijn ouders elementaire opvoedtaken ook niet aankunnen.

Dan zien we een «rapportbespreking» van begeleider met moeder en kind. De «meester» prijst Remi: hij ligt nooit meer op de grond, schreeuwt en stampt niet meer en vooral: hij heeft in dat jaar «bijna helemaal goed» leren luisteren. Nu gaat de school kijken of hij een beetje kan leren lezen. Waarop moeder, godlof, geweldig reageert: «Dan ben ik trots op je.» Het kind, dat al glunderde bij de lof van meester, stráált; en dat is het moment waarop deze kijker een brok in de keel voelt. Bij een film die verre van sentimenteel is en die niet alleen scherp inzicht geeft in het belang van de geduldige, betrokken, intensieve, strenge en liefdevolle aanpak van de Kingmaschool – belang voor de leerlingen van twaalf tot twintig en voor de samenleving – maar ook in omvang en zwaarte van de problematiek.

Op Dennis (lichte hersenbeschadiging en een zieke moeder met een rampzalig leven achter de rug) slaat bijvoorbeeld de eufemistische diagnose van het «korte lontje». Keer op keer gaat het mis. De politie vindt zelfs een pistool in zijn schoolkluisje (namaak, maar hij dreigde er wel mee) en steeds staat de staf voor de keuze: van school af (= definitief afglijden) of «laatste kans». En Islam (adhd-kind, moeder na dood vader alleen met acht kinderen) krijgt zijn Ritalin-medicatie alleen op school omdat die anders op straat doorverkocht wordt. Dit onmogelijke en onweerstaanbare joch belandt voor een half jaar in de cel en hoopt dat de school hem weer op zal nemen. Dat zal wel gebeuren, want de staf, bestaande uit onmisbare malloten die kiezen voor het moeilijkste onderwijs en matige salariëring, gaat tot het uiterste om de kinderen, hoe gering soms ook hun talenten, te onderwijzen, op te voeden, te steunen en begeleiden op weg naar al is het maar het nederigste certificaat waarmee ze hopelijk een plek op de arbeidsmarkt zullen vinden. Geen interviews, geen commentaren: de camera kijkt, heel goed, en zo ontstaan een belangrijk document over een belangrijk maatschappelijk probleem en een belangrijke vorm van onderwijs en zorg ineen