Moet je een klap?

In de jaren zeventig had de VPRO regelmatig documentaires over opvoeding. Die kwamen meestal uit Zweden. Je zag kleuterscholen met veel hout waar het voortdurend een bende was, of je zag Kjelt en Janna met hun zoontje Sven die anti-autoritair werd opgevoed.

‘Sven mag alles en dus zoekt hij zijn eigen normen en waarden. Bij het aftasten van deze grenzen laten Kjelt en Janna hem met rust. Kjelt staat zelfs toe dat Sven de haren en de tepels van Janna probeert af te knippen, maar als Janna dat niet toestaat en Sven z'n behoefte in de gang doet, grijpen Kjelt en Janna nog niet in’, hoorde je een Ad ’s Gravesande-stem op de achtergrond zeggen.
Een kwart eeuw later bestaat de praktische pedagogie niet eens meer.
Wat je thans ziet, is dat de generatie die toen naar de VPRO keek, pas nu kinderen krijgt. Blijkbaar dacht men destijds: voor mij voorlopig nog geen nageslacht. En nu, nu de moeders 41 zijn, maak ik een tweede geboortengolf onder mijn generatiegenoten mee.
Marjan, Eva, Monica, Tanja, Muriel, ongeveer allemaal van mijn leeftijd en 'met jong geschopt’, zo ze al niet hebben geworpen.
En wat ik nu opmerk is dat er niet zo zeer een anti-autoritaire opvoeding is, maar juist een volslagen gebrek aan opvoeding.
De moderne oudere vader wil met zijn zoon fietsen, in het bad en samen achter de computer zitten, maar voor de rest wil de oudere neo-vader niets. Terwijl de moderne oudere neo-moeder volstrekt geen idee heeft wat ze met haar kind moet doen.
'Hij wil niet slapen, Joop.’
'Neem hem er dan uit, of ga kijken.’
'Waarom doe jij dat niet?’
'Omdat ik toch niets kan zien.’
'Wat kan ik nou meer zien dan jij?’
'Luister nou, ga d'r nou naar toe, haal ’m d'r nou even uit… Goed, ik pak hem wel… Hier, ga maar even bij mama zitten.’
Nog ergerlijker zijn ouders die wel gaan opvoeden, en omdat ze geen ander model hebben dan hun eigen ouders, doen ze het precies als oma en opa, terwijl ze ook met jou willen blijven praten.
'Ach, wat de Nederlandse politiek betreft, ik denk NEE, AFBLIJVEN! Ik denk dat Lubbers AFBLIJVEN, ZEG IK, MOET JE EEN KLAP? Ik denk dat Lubbers absoluut niet weet IK ZEI AFBLIJVEN EN DAN MOET JE HET NU MAAR ZELF WETEN, HIER… EN GA NAAR DE GANG! Ik denk dat Lubbers gewoon niet weet wat hij moet doen. ALS JE DOOR BLIJFT GAAN MET HUILEN KRIJG JE NOG EEN KLAP, BEGREPEN? Wil je misschien nog een kop koffie?’
Nog erger is het als jij praat en dan constant door de ander wordt onderbroken.
'En bij de krant vinden we…’
'Ach kijk, hij rolt op z'n buik.’
'Het is dus moeilijk en we proberen overal advertenties te…’
'Kijk nou, hij rolt op z'n buik, dat is de eerste keer dat hij dat doet!’
'Maar we krijgen gewoon geen advertenties, dat heeft met de economie te maken die…’
'Even m'n moeder bellen. Die zei het vanmorgen al, dat hij al vanzelf op z'n buik kan rollen.’
Opvallend is ook dat twintig jaar emancipatie in een klap wegvalt zodra het moederschap in zicht komt. Hoeveel vrouwen zijn er niet die een betrekkelijk leuke carriere hadden en die domweg hebben opgegeven voor het moederschap, dat opeens een veel hogere roeping bleek? Juist dat zijn de vrouwen die 'er nog een paar uur’ bij blijven werken en op je werk alleen maar zeuren over hun eigen kind. Met volstrekt nietszeggende mededelingen.
'Nou, ik heb hem vanmorgen naar school gebracht, maar z'n broekje zat hem niet lekker. Hij zei: mama, m'n broek zit niet goed. Ik zei, nou schat, ik zal eens kijken in de Van Baerlestraat of ik vanmiddag wat kan vinden, maar nu moet je het er maar even mee doen.’
En dat gaat maar door. Alles betrekken ze op hun eigen kind.
Het regent! 'O, ik hoop maar niet dat ze te lang buiten spelen, want hij is zo verkouden.’
Er is een vliegramp gebeurd. 'Jopie is gek op vliegtuigen.’
Ik heb een nieuwe jas aan. 'Ik ga met Jopie vanmiddag ook een nieuwe jas kopen.’
Er komt een collega te laat: 'De juf van Jopie is ook altijd te laat.’
De VPRO heeft een opvoeder nodig.