TELEVISIE Nieuw in Nederland

MONDIGE MOSLIMA’S

Nieuw in Nederland is een titel die zo in de NPS-programmering inzake ‘de multiculturele hutspot’ (term van wijlen Janmaat) zou passen. Die thematiek is opgedragen aan de NPS maar wordt uitgevoerd met meer overtuiging dan plicht en meer creativiteit dan routine. Zo gaan in Onze schatten vier jongeren met uiteenlopende roots op architectuurexpeditie langs de grote steden. Goedgebekt en nieuwsgierig belanden ze op jaloers makende plekken, als een fonkelnieuw penthouse met duizelingwekkend uitzicht over Rotterdam, of de zeventiende-eeuwse ambtswoning van burgemeester Cohen. Maar ook doen ze vergelijkend pleinenonderzoek (het Haagse Plein, Rotterdams Schouwburgplein, Mokums Leidseplein), zowel inzake gebruiksgemak en aantrekkelijkheid voor jongeren als inzake leeftijd overschrijdende architectonische inzichten. Want waar ook de wieg van hun ouders stond: dit is hún land en die bouwwerken en ruimtelijke ordening stammen uit onze = hun traditie. Dat mag een open deur lijken, zolang het niet ten breedste gedragen wordt kun je niet genoeg van dit soort zowel leuke als politiek correcte programma’s hebben, waarbij die correctheid vooral impliciet is. Nieuw in Nederland komt daar op zaterdagmiddag vlak achter en het ligt voor de hand bij die titel aan verse immigranten te denken. Niet dus. Want het vormt geen onderdeel van NPS-veelkleurenprogrammering maar van Avro’s Kunstuur.
Nieuw in Nederland is een letterlijk en figuurlijk klein programma maar ook een juweeltje. In enkele minuten wordt de nieuwste aanwinst van een museum getoond, door experts geanalyseerd vanuit allerlei invalshoeken en, jawel, bejubeld. Want het museum schafte dit schilderij, beeld, porselein, kastje niet voor niets aan. Het is er blij mee en dat wordt aanstekelijk overgebracht. De directeur, de kunsthistorica, de conservator, de cultuurhistoricus: ze plaatsen het object binnen de traditie en binnen de collectie, leggen uit wat het bijzonder maakt en maken ons enthousiast met hun liefde en kennis. Vaak zin even zelf te gaan kijken. En kom je zo een object dan in het museum tegen, dan lééft het ook echt. In dat Kunstuur zit ook regelmatig Museumgasten, waarin twee bekende Nederlanders een collectie bezoeken. Strategie om via publiekstrekkers een museum extra onder de aandacht te brengen. Zo was recent Esmaa Alariachi, oudste van de Meiden van Halal, samen met acteur Cas Janssen in het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem. Prompt zin daar weer eens heen te gaan, maar bepaald niet dankzij dit duo, dat giechelend en geitend de ronde deed en wier nietszeggende conversatie vooral afleidde van wat er te zien was.
Of ze wel eens in een museum kwam, vroeg Cas. Zeker, in het Taliban-museum, sprak ze ad rem, want spotten met vooroordelen kan ze en zelfspot is haar bovendien niet vreemd. Haar bekendheid dankt ze aan genoemd NPS-beleid dat met de Meiden van Halal mondige moslima’s langs de pijnpunten van cultuurverschillen stuurde. Buitengewoon Mokums, uitgesproken gelovig. Dapper ook, want ze onderzochten veel van wat ‘verboden’ = haram was, wat in het minder verlichte deel van hun geloofsgemeenschap op zichzelf al haram werd gevonden. Terwijl verlichte vrijdenkers (Hans Teeuwen) haar en haar zusjes weliswaar bijdehand en geestig, maar ook onverdraaglijk puriteins vonden. (In Arnhem mocht ze eigenlijk niet naar naakten kijken, al deed ze het dan toch.) Voor die laatste criticasters brengt de NPS sinds zaterdag Meiden van Haram. Soundos el Ahmadi en Khadija Massaoudi gaan er even grootgebekt en geestig maar hoofddoekloos tegenaan. Hier geen ostentatieve kuisheid maar seksuele toespeling en dubbele bodem. Soms nog wat vormloos, maar soms behoorlijk raak.

Onze schatten, NPS, zaterdag, Nederland 2, 16.05 uur; Meiden van Haram, NPS, zaterdag, Nederland 2, 16.30 uur; Kunstuur, Avro, zaterdag, Nederland 2, 17.00 uur