Montenegro is ‘too small to care about’

Podgorica – ‘Eindelijk’, verzuchtten heel wat Montenegrijnen. Hun land werd in het invloedrijke televisieprogramma Newsnight van de bbc neergezet als een boevenstaat. De verhalen over sigarettensmokkel en bankfraude door machtige politici waren voor veel buitenstaanders wellicht nieuws, in Montenegro is het gesneden koek.

‘Jullie hebben geen idee wat hier echt aan de hand is’, verzucht een kennis. ‘We worden gerund door criminelen, maar ons land is te klein voor jullie om je daar druk over te maken.’ Montenegro is, met 650.000 inwoners, inderdaad niet een land dat zich snel in de kijker speelt, al zit het volgens velen boordevol drugsgeld.

Dissidenten zijn dan ook blij met de aandacht voor de schaduwkanten van hun land. Zij voelen zich in de steek gelaten door wat zij zien als ‘mooi weer spelen’ van de internationale gemeenschap. De Europese Unie wil Montenegro graag bij de club omdat het de regio wil stabiliseren. Het land mag volgende maand toetredingsonderhandelingen beginnen. Brussel laat het in zijn kritiek graag bij eufemismen als ‘serieuze bezorgdheid over corruptie’.

Demonstranten die zich de laatste maanden geregeld verzamelen in het regeringscentrum van de hoofdstad Podgorica zijn klaar met dit soort beleefdheden. Hun totem is een monsterlijk grote bordkartonnen replica van premier Igor Lukšic met een narrenmuts. ‘Het is tijd’, is hun leuze, ze willen dat de regering zo snel mogelijk opkrast. Hun hoop is gevestigd op een strenge houding van de EU. ‘Als dit een vrijplaats blijft voor georganiseerde misdaad is dat een probleem voor heel Europa. Dat moeten we uitleggen aan burgers in Nederland of Zweden’, zegt een demonstrant. Donderdag komen ze weer met duizenden bijeen. ‘We kunnen dit niet alleen’, zegt Vanja Calovic, organisatrice van de demonstratie. ‘De EU moet in de onderhandelingen behalve een wortel ook een stok meebrengen als het nodig is. Ondanks de ervaringen met Roemenië en Bulgarije staat iedereen weer te popelen om Montenegro binnen de EU te halen. Het is tijd om serieus te worden.’