Moord en zelfmoord in de zonnetempel

Een jaar na het collectieve brandoffer van David Koresh’ jongste-dagadventisten van de Branch Davidians in Waco, Texas, is het weer mis in sektenland. Ditmaal besloten tweeenvijftig aanhangers van de tot nu toe geheel obscure Orde van de Zonnetempel onder leiding van de Canadees Luc Jouret en de Fransman Joseph Dimembro de dag van het Armageddon niet langer lijdzaam af te wachten en zelf maar alvast te gaan.

De mate van vrijwilligheid wordt in dit geval ernstig betwist. Terecht, gezien de grote hoeveelheden drugs in de bloedbanen van de slachtoffers, alsmede het feit dat velen standrechtelijk met kogels geexecuteerd lijken.
De vraag over het al dan niet facultatieve karakter van de religieus bevlogen suicide duikt eigenlijk altijd op. Zelfs in het Jonestown-drama, waarbij negenhonderd aanhangers van de Californische predikant Jim Jones in Frans Guyana de gifdood stierven, blijkt de lijn tussen moord en zelfmoord een uiterst dunne.
Ook in de nog altijd voortdenderende polemiek over het verloop van het Waco-incident wordt in de Verenigde Staten steeds vaker de beschuldigende vinger uitgestoken naar de onbezonnen belegeringstactieken van de FBI-troepen. Afgelopen week was op de Amsterdamse kabel nog een Amerikaanse documentaire te zien waarin een complottheorie werd ontvouwd over moedwillige stappen van de Amerikaanse justitie om de belegering van de zich verschansende sekteleden in Waco te laten escaleren tot een bloedbad.
Hoe het ook zij: ook in Nederland heeft het drama van de Zonnetempel de tongen weer losgemaakt over de twijfelachtige zegeningen van het sektewezen en de daarbij horende religieuze mystiek. En dat terwijl Nederland geldt als een van de zwaarst tot occultisme geneigde landen van de wereld. Zoals het Duitse weekblad Der Spiegel het ooit uitdrukte: ‘In Nederland bestaat er zoals bij talrijke noordelijke kustvolkeren een diepgewortelde hang naar occultisme en een tweede dimensie. De Vliegende Hollander, die wegens zijn vermetelheid jegens God werd veroordeeld tot het eeuwige ronddolen over de zeeen, is het fameuze symbool van deze nationale eigenschap.’
Niettegenstaande deze kwaliteiten zetten de Nederlandse media - de EO, NCRV en KRO voorop - het de afgelopen dagen op een ware kruistocht tegen alles wat maar in de verte iets met sekten en esoterie te maken had. De actualiteitenprogramma’s van deze omroepen brachten onheilszwangere reportages over alles dat naar New Age en aanpalende zweverij rook. Ongetwijfeld een poging van het reguliere christendom om een front te vormen tegen de grote concurrent van vandaag. De leden van de Zonnetempel begonnen ook heel onschuldig met yoga en astrologie, zo werd de kijker gewaarschuwd.
Toch lijkt het vooralsnog een verloren strijd. In Amsterdam werd recentelijk onder massale belangstelling de eerste New Age-kerkdienst gehouden. Overal weerklinkt het nieuwe evangelie van een mystiek ratjetoe.
De Vliegende Hollander zweeft tegenwoordig over de golven van de religieuze psychedelica en het ziet er niet naar uit dat de opvarenden zich terug naar de kerkbankjes laten dreigen.