Moordmiddelen van a tot z

ARSENAAL (o.; -nalen) >p250<>p226p226p255<, geheel van ter beschikking staand wapentuig.

‘Het leven heeft geen zin meer’, schreef de Amerikaanse werkloze Joseph M. Harris in de nacht van 10 oktober 1991. Zijn bazin Carol Ott had hem anderhalf jaar eerder ontslagen als postsorteerder. De tijd was gekomen om zich op haar en de rest van de wereld te wreken. Hij legde zijn pen neer en verzamelde een samoerai-zwaard, een uzi, een mitrailleur en een assortiment zelfgemaakte bommen. Nadat hij zijn voordeur had uitgerust met een boobytrap, ging hij met dit arsenaal naar het huis van Ott. Toen zij de deur voor hem had opengedaan, doorkliefde Harris haar schedel met het samoerai-zwaard. Otts verloofde schoot hij door het hoofd met de uzi. Hierna begaf hij zich naar zijn oude werkplek, waar hij de twee aanwezige postsorteerders boven hun brievenbakken mitrailleerde. Vervolgens wachtte hij met zijn uzi in de hand op de chauffeur met de nachtpost. Toen deze een paar uur later arriveerde, wist de enigszins slaperig geworden Harris hem echter niet te raken. De chauffeur rende naar de politie. Deze wist Harris ondanks de barrage van automatisch vuur en bommen die hij vanuit het postkantoor op hen afvuurde, ’s morgens om zeven uur levend in te rekenen. Harris werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf.
BRAADPAN (v. (m.); -nen), pan, gebruikt voor het braden.
Het doden van staatsvijanden door hen in kokende olie te braden in een grote gietijzeren pan, is een oud gebruik. Al in het apocriefe, oudtestamentische boek Makkabeeen beschrijft Josefus hoe deze straf door de Syrische koning Antiochius werd opgelegd aan Machir. 'Eerst liet Antiochius hem aan een grote ronde steen vastbinden, en wel zo dat al zijn beenderen hun gewrichten verlieten; ook werd het vel van zijn gezicht gestroopt. Dan werd hij geradbraakt. Dit had weinig effect aangezien al Machirs botten, waar het bloed overvloedig uit stroomde, van plaats veranderd waren. Hierna werd zijn tong eruit gesneden en werd hij gebakken in een roodgloeiende braadpan, totdat Machir uiteindelijk zijn geest in de handen legde van God.’
CYAANKALI (m.) >p250<>p226p255<, zeer giftige, kristallijne stof, bereid door ammoniak in te laten werken op een verhit mengsel van houtskool en potas.
Vlak voordat de Keizerlijke Bank van Tokio op 26 januari 1948 haar deuren sloot, wandelde een man binnen die zich voorstelde als dokter Yamaguchi van het ministerie van Volksgezondheid. Aan de bankdirecteur legde hij uit dat de Amerikaanse bezettingsmacht zich ernstig zorgen maakte over een zich snel vespreidende dysenterie-epidemie. Vandaar dat besloten was om alle belangrijke functionarissen een preventief medicijn te laten drinken. Hierop gaf de directeur zijn veertien werknemers opdracht om met een theekopje in de hand in een rij te gaan staan. Dokter Yamaguchi goot een vloeistof in de kopjes, die de bankbedienden als een man leegdronken. Hierna begonnen ze te hoesten en te over te geven. De dokter vertelde dat dit een normale reactie was en liet als medicijn iedereen een tweede kopje van de vloeistof drinken, waarna de bankemployes rochelend en stuiptrekkend op de grond vielen.
Toen de dokter met een buit van vierhonderd dollar de bank verliet, waren twaalf mannen al dood. De andere drie zouden de glazen cyaankali na snel medisch ingrijpen nog weten te overleven. Politie-onderzoek wees uit dat de 'dokter’ de voor de oorlog beroemde kunstschilder Sadamichi Hirasawa was; de bank had geweigerd hem een lening te verstrekken. In 1987 stierf Hirasawa op 95-jarige leeftijd in de gevangenis.
DOBERMANNPINSCHER (m.; -s) >p250<>p226p255<, kortharig, fors gebouwd honderas, eind negentiende eeuw gefokt door de Duitse belastinginner Ludwig Dobermann.
Steeds meer eenheden van het Nederlandse leger worden in navolging van de Verenigde Staten uitgerust met honden van het ras dobermannpinscher. Het gebruik van bloeddorstige honden bij het onschadelijk maken van lastige personen is echter van alle tijden. Zo placht de Romeinse keizer Nero iedere namiddag als eetlustopwekker een paar christenen door wilde honden te laten verscheuren. Vijftien eeuwen later repliceerde Cypriana Bastia de vraag of hij zijn ketterijen wilde afzweren met: 'Ik verander nog liever in een hond.’ Waarop de priester van de Inquisitie hem le vend liet opeten door een roedel uitgehongerde honden.
ELEKTRICITEIT (v.) >p250<>p226p226p255<, natuurkracht die door magnetische inductie kan worden opgewekt en via geleidende stoffen naar punten ver van de plaats waar zij werd opgewekt, kan worden geleid.
Het Amerikaanse gebruik om meervoudige moordenaars in stoelen te elektrokuteren, werd gedurende de Tweede Wereldoorlog in een mildere vorm toegepast door Duitse oorlogspsychiaters. Professor Friedrich Pansen, het hoofd van de groep medici die in de jaren dertig de Duitse psychiatrische inrichtingen opruimde, had tijdens zijn werk ontdekt dat psychosomatische verlammingsstoornissen vaak eenvoudig te verhelpen waren door een paar honderd milli-ampere door de patienten te jagen. Hij opperde dat deze aanpak, juist door haar extreme pijnlijkheid, prima geschikt was bij het genezen van hysterische of defaitistische frontsoldaten. Zijn methode werd hierna in korte tijd bijzonder populair bij Duitse oorlogspsychiaters, die met een stoot elektriciteit in een paar seconden vaak hetzelfde resultaat bereikten als in weken van reguliere therapie. Dat tijdens het zogenaamde 'pansen’ het hart van een groot deel van de soldaten bleef stilstaan, werd op de koop toe genomen.
FATWA (m.; -’s) >p250<>p226p255<, onherroepelijk besluit, genomen door een islamitisch spiritueel leider.
Het voorheen neutrale woord fatwa heeft sinds 19 februari 1989 een sinistere bijklank. Op deze dag liet de Iraanse ayatollah Khomeiny omroepen: 'Vervuld van vreugde meld ik aan alle onverschrokken moslims in de wereld dat de schrijver van het boek De Satanische Verzen - dat is bedacht, geschreven en gedrukt om de Islam, de Profeet en de Koran te beledigen - hierbij veroordeeld is tot de dood. Ik roep alle moslims op om hem zo snel mogelijk te executeren, opdat niemand het meer zal wagen om de Islam door het slijk te halen. Wie tijdens deze missie het leven mocht verliezen, wordt beschouwd als een martelaar. Zo is de wil van God.’
GOOTSTEENONTSTOPPER (m. (v.); -s), sodiumhydroxide, in oplossing bekend onder de handelsnaam caustic soda. Kristallijne stof die het organisch weefsel waarmee zij in aanraking komt, doet wegsmelten.
In 1977 mislukte de overval die William Andrews op een muziekhandel in Salt Lake City pleegde. Hierna amuseerde hij zich door zijn vijf gijzelaars te dwingen tot het leegdrinken van een fles gootsteenontstopper van het merk Drano. Twee van zijn slachtoffers overleefden deze aanslag op miraculeuze wijze, hoewel een van hen er een hersenbeschadiging aan overhield. Na vijftien jaar in de dodencel te hebben doorgebracht, kreeg Andrews in 1992 een dodelijke injectie toegediend.
HAKBIJL (v. (m.); (-en), klein hakwerktuig, bestaande uit een stok met daaraan een scherp metalen blad.
Toen Thomas Austin, de zoon van een rechtschapen boerenfamilie uit Devonshire, in 1690 een rijke vrouw trouwde, zei hij het boerenbedrijf vaarwel. Nadat hij haar geld er in vier jaar doorheen had gejaagd, raakte hij echter in de schulden. Hierop ging Austin naar het huis van zijn oom, om van hem wat geld te lenen. Daar aangekomen trof hij alleen zijn tante en haar kinderen aan. Geirriteerd pakte hij in de keuken een hakbijl, waarmee hij de schedel van zijn tante in tweeen spleet. Hierna sneed hij de kelen van haar vijf kinderen door. Met zestig pond op zak begaf hij zich weer naar huis. Toen zijn vrouw hem vroeg waar het bloed op zijn kleren vandaan kwam, trok hij onder de woorden 'Dat zal ik je wel eens laten zien!’ de bebloede bijl uit zijn zak. Hiermee sneed hij haar keel van oor tot oor open, waarna hij het bloedbad completeerde door de buiken van zijn twee kinderen open te hakken en hun ingewanden eruit te trekken. Thomas Austin werd in 1694 onder grote publieke belangstelling onthoofd.
INJECTIENAALD (v. (m.); -en), kleine spuit met holle naald waarmee een vloeibaar geneesmiddel respectievelijk verdovings- of stimuleringsmiddel ingespoten wordt.
De Noordierse dokter Robert Clements had een voorliefde voor goed eten, fraaie operamuziek en dure prostituees. Om deze levensstijl te bekostigen, wendde Clements zijn charme aan om in 1912 een rijke weduwe te trouwen. Toen haar geld in 1920 op was, bracht hij haar om het leven met een met morfine gevulde injectienaald. Hierbij maakte hij dankbaar gebruik van het feit dat Groot-Brittanie het enige land ter wereld is waar dokters de doodsaktes van hun eigen familieleden mogen schrijven. Nadat Clements’ eerste vrouw was gestorven aan 'slaapziekte’, overleed zijn tweede vrouw in 1925 'door hartstilstand’ en de derde in 1939 aan 'tuberculose’. Er kwam een einde aan de reeks moorden toen de dokter in 1947 bij de dood van zijn vierde vrouw als doodsoorzaak 'leukemie’ had opgegeven. Een bevriende dokter viel het op dat de pupillen van mevrouw Amy Clements zo klein als speldenpunten waren. Hij rook onraad en eiste een autopsie, waarmee de moorden aan het licht kwamen. Robert Clements pleegde kort hierna zelfmoord door ook zichzelf te injecteren met een overdosis morfine.
JACHTGEWEER (o.; -weren), draagbaar vuurwapen met een lange loop, bedoeld voor het schieten van dieren.
De zestienjarige high-school- leerling Brenda Spencer wandelde op maandagmorgen 29 januari 1979 naar haar oude lagere school in Cleveland. Ze droeg het jachtgeweer bij zich dat ze een maand tevoren met kerstmis had gekregen. Op het moment dat de hoofdmeester de poort opende voor de tientallen kinderen die zich voor hem verdrongen, opende ze het vuur. Na een twintig minuten durende schietpartij lagen de hoofdmeester en de concierge levenloos op de grond. Om hen heen lagen negen zwaar gewonde kinderen. Hierna liep Spencer weer naar huis, om daar te wachten op de politie en de pers. Tijdens haar rechtzaak verklaarde ze: 'Ik hou gewoon niet van maandagen. Ik deed het om de dag een beetje op te fleuren. Niemand houd van maandagen.’ Brenda Spencer werd veroordeeld tot 98 jaar gevangenisstraf.
KRIS (v. (m.); -sen) >p250<>p226p255<, Javaanse dolk met dubbele, vaak gegolfde snede waar mystieke krachten aan worden toegeschreven, dikwijls gedragen als teken van gezag of waardigheid.
In Indonesie gaat het geloof dat iemand spoedig sterft als men een kris in zijn voetsporen steekt. Wanneer een kris gemaakt is met nikkel uit de grote meteoriet die in 1749 in de streek Prambanan viel, hoeft het wapen alleen te worden gericht op de aldus ter dood veroordeelde persoon. Niet verwonderlijk leidt het bespotten van een kris ook tot onheil. Toen twee dronken Delftse studenten in 1977 de kris van hun gastheer belachelijk maakten, zei deze nog: 'Krissen zijn heilig. Daar mag niet mee gesold worden.’ Het kwaad was echter al geschied. De ene student stikte een paar dagen later in een kippebotje. De ander werd met tyfus opgenomen in het ziekenhuis. Westerse psychologen menen dat de kris alleen werkt als haar slachtoffers bewust of onbewust geloven in haar dodelijke kracht. Als dit niet het geval is, keert de kris zich tegen haar drager. Zo twijfelde een in de negentiende eeuw in opstand gekomen Indische radja er niet aan dat zijn heilige kris Madjapahit de aanstormende Nederlandse soldaten zou doden op het moment dat hij haar plechtig op hen richtte. Even later stierf hij verbaasd onder de Nederlandse sabelhouwen, de kris nog in de hand geklemd.
LODEN PIJP (v. (m.); -en), dunne, van zwaar grijsblauw metaal vervaardigde buis van circa een halve meter lengte.
Ondanks het feit dat Hans van Z. geboren werd in een nederig arbeidersmilieu, voorzag zijn moeder een grootse toekomst voor hem. Haast iedere dag kreeg hij te horen: 'Jij wordt nog eens beroemd!’ Maar wat Hans ook ondernam, alles mislukte jammerlijk. Even dacht hij succes te hebben toen hij in 1967 op 25-jarige leeftijd een handeltje begon in pornografische foto’s. Maar toen zijn belangrijkste fotomodel aankondigde dat ze er geen zin meer in had, dreigde ook deze onderneming te stranden. Hierop vervaardigde Van Z. een loden pijp en sloeg zijn model de hersens in. Eindelijk had hij ontdekt waar hij wel goed in was. Nog hetzelfde jaar sloeg Van Z. een tachtigjarige winkelier in feestartikelen en een alleenwonende boer dood. Maar toen hij met zijn loden pijp voor een eenzame oude vrouw stond, kon hij het moorden opeens 'geestelijk niet meer opbrengen’, zoals hij later tegenover de rechter zou verklaren. Zijn motief om te doden is altijd onduidelijk gebleven. Wel dichtte hij tijdens zijn observatieperiode in een psychiatrische kliniek: 'Mijn trein raast door de nacht Ik heb mijn dromen omgebracht De aarde onder mij trilde Nimmer zal ik zijn wat ik wilde Mijn ogen willen duisternis doorboren Mijn oren de wereld horen Steeds sneller, sneller vooruit Waarheen, waar stap ik uit?’
Hans van Z. werd in 1986 vrijgelaten.
MES (o.; -sen), snijwerktuig, meestal bestaand uit een aan een kant gescherpt lemmet in een heft.
In 1854 was de Engelse Mary Ann Brough twintig jaar getrouwd en moeder van zeven kinderen, toen haar man vertelde dat hij haar verliet. Hij beschuldigde haar van ontrouw en zei dat hij een advocaat zou inschakelen om de voogdij over hun kinderen te verkrijgen. De volgende dag zag een voorbijganger een met bloed besmeurd laken uit het raam hangen. Binnen troffen buurtwoners Brough in haar slaapkamer aan, met een gapende wond in haar keel. Hoewel ze nog leefde, was ze niet in staat om een woord uit te brengen. In de andere kamers vonden ze de lichamen van zes kinderen (het zevende kind logeerde op dat moment bij familie), allemaal met een doorgesneden keel. Toen ze haar spraakvermogen weer terug had, legde Mary Ann Brough een volledige bekentenis af, waarvan de tekst bewaard is gebleven: 'Ik pakte een mes en ging eerst naar Georgiana. Zonder naar haar te kijken, sneed ik. Toen sneed ik Carry en daarna Harry. Hij zei: “Niet doen mama”, maar ik zei: “Het moet.” Daarna ging ik naar Bill. Hij sliep heel vast. Ik draaide hem om en hij werd nooit meer wakker. Harriet en George lagen in de volgende kamer. Ze waren wakker. George bood geen enkele tegenstand, maar Harriet stribbelde erg tegen. Nadat ik haar gesneden had, reutelde ze nog lange tijd. Hierna ging ik op bed liggen en sneed mezelf.’ Mary Ann Brough werd krankzinnig verklaard en levenslang opgesloten.
NITROGLYCERINE (v. (m.)) >p250<>p226p255<, vloeibare, zeer explosieve grondstof van dynamiet, verkregen door inwerking van zwavel- en salpeterzuur op glycerol, uitgevonden door de Zweedse scheikundige A. Nobel.
Toen de gemeentekas in het Zuidafrikaanse plaatsje Dewetsdorp in 1927 voor de zoveelste keer niet bleek te kloppen, viel de verdenking op de gemeentelijke boekhouder Huibrecht de Leeuw. Op het moment dat de burgemeester en een accountant De Leeuws administratie aan het uitzoeken waren, rukte een immense ontploffing het dak van het stadhuis. Dit ging vervolgens in vlammen op, waarbij de burgemeester om het leven kwam. Niet lang daarna werd De Leeuw op aanwijzing van een lokale arbeider gearresteerd. Volgens deze arbeider had De Leeuw een lucifer van hem geleend om een van benzine en nitroglycerine gemaakte bom te ontsteken. Na een ultrakort proces werd Huibrecht de Leeuw opgehangen.
OLIE (v. (m.); -s of olien) >p250<>p226p255<, grotendeels uit koolwaterstof bestaande, vethoudende vloeistof.
Kort nadat Clyde Bates, Manuel Chavez en Manuel Hernandez in 1957 uit een Californisch nachtcafe waren gegooid wegens het lastig vallen van de vrouwelijke klandizie, kwamen ze terug met een open vat motorolie. Dit gooiden ze door een raam heen, gevolgd door een brandend luciferdoosje. Terwijl de drie op weg gingen naar een volgend cafe, vonden zes van hun slachtoffers de dood in de verzengende olie en werden twee anderen op afschuwelijke wijze verminkt. Bates, Chavez en Hernandez werden een paar dagen later gearresteerd en veroordeeld tot levenslange hechtenis.
PARAPLU (m.; -’s) >p250<>p226p255<, draagbaar, op een stang bevestigd uitklapbaar scherm, waaronder men (ook lopend) kan schuilen bij regen.
De Bulgaarse dissident en radio- omroeper Georgi Markov stierf op 11 september 1978 in Londen plotseling aan een raadselachtige ziekte. Niemand kon vinden wat hem markeerde, totdat een van zijn collega’s zich herinnerde dat Markov hem had verteld dat iemand hem vier dagen eerder met een paraplu in het been had geprikt. Tijdens het onderzoek dat daarop volgde, vond men in Markovs been een minuscuul, met gif gevuld kogeltje, dat hoogstwaarschijnlijk was afgeschoten met een ingenieus geprepareerd regenscherm. De dader werd nooit gevonden.
QUADRIGA (v.; -gae, -’s) >p250<>p226p255<, door vier naast elkaar gespannen paarden getrokken strijdwagen.
In de Ilias beschreef Homerus hoe Hektor in zijn quadriga op het Trojaanse slagveld zijn weg zocht over de wrakken van vijandelijke strijdwagens, waarbij de lichamen van de gewonde wagenmenners vertrapt en verbrijzeld werden en waardoor Hektors paarden overvloedig bespat raakten met bloed.
RAT (v. (m.); -ten), middelgrote, over de gehele wereld verspreide knaagdiersoort.
De meest gevreesde gevangeniscel in de Londense Tower was the dungeon among the rats, waarvan de vloer bedekt was met stinkend water en een hele horde zwarte ratten. Slapen hield voor de veroordeelde een zekere dood in, wakker blijven betekende het gevecht aangaan met de uitgehongerde ratten. Na enige dagen vocht iedere gevangene zowel tegen de ratten als tegen de slaap, totdat hij of zij dit gevecht uiteindelijk moest opgeven.
SCALPEERMES (o.; -sen), lang scherp mes, gebruikt om de huid van de hersenpan af te trekken.
Het scalperen van de vijand, waarna de dood in vrijwel alle gevallen snel intreedt, staat ten onrechte bekend als een exclusief gebruik van de Noordamerikaanse Indianen. Reeds de oude Germanen, Scythen en Siberiers ontdeden overwonnen krijgers van hun haar; een scalp gold als bewijs van het feit dat ze recht hadden op een deel van de oorlogsbuit. De meeste scalps werden echter verzameld door de blanke pioniers van Amerika, die hierin werden aangemoedigd door de hoge premies die de Engelse, Franse en Hollandse autoriteiten uitloofden voor Indiaanse hoofdhuiden. Zo loofde de staat Massachussets in 1724 honderd Engelse ponden uit voor iedere Indiaanse scalp die bij hen werd ingeleverd. Door het overstelpende aanbod begonnen Indiaanse hoofdhuiden hierna snel in waarde te dalen. Twintig jaar later was de prijs al verlaagd tot veertig pond voor de scalp van een volwassen Indiaan en twintig pond voor die van de veel gemakkelijker te vangen Indiaanse vrouwen en kinderen. Tegelijkertijd ging het scal peermes ook tot de standaarduitrusting van wraakzuchtige Indiaanse krijgers behoren.
TANDEN (m., mv.), met email bedekte beentjes in de kaken van mensen en de meeste dieren, dienend om mee te bijten, kauwen, scheuren enzovoorts.
De Duitse slager Fritz Haarmann maakte er begin jaren twintig een gewoonte van om rondzwervende jongeren in treinstations op te pikken en mee te nemen naar zijn huis. Daar werden ze door hem verkracht, vermoord, in stukken gesneden en als varkensvlees verkocht aan zijn klanten. De moorden werden toevallig ontdekt toen Haarmann in 1924 werd opgepakt wegens potloodventerij. Een agent vond tijdens een routine-onderzoek van Haarmanns huis een kartonnen doos met gebruikt herenondergoed. Toen hij met deze doos werd geconfronteerd, bekende de slager zijn misdaden. Totdat hij in 1925 zijn einde vond onder de guillotine, bleef hij volhouden dat hij zijn slachtoffers had gedood door met zijn tanden hun luchtpijp door te bijten.
UZI (m.; -’s), Israelische pistoolmitrailleur met hoge vuursnelheid, in 1950 ontworpen door majoor Uziel Gal.
De 25-jarige veiligheidsbeambte Eitan Mor liep op 8 september 1992 een psychiatrische inrichting in Jeruzalem binnen. Tijdens zijn wandeling door het complex schoot hij met zijn uzi vier verpleegsters dood. Hierna klom hij op het dak van een appartementencomplex en opende het vuur op de straat, waarbij twee voorbijgangers gewond raakten. Korte tijd later werd hij door een politieman neergeschoten en overgebracht naar het hospitaal. Daar overleed hij binnen een dag, na eerst door de politie te zijn ondervraagd. Deze verklaarde later dat Eitan Mor tot zijn daad was gekomen omdat hij wegens 'emotionele instabiliteit’ was afgewezen voor een opleiding voor vrachtwagenchauffeur.
VRACHTWAGEN (m.; -s), grote met laadruimte uitgeruste auto voor goederentransport.
Op 17 augustus 1983 weigerde de kroegbaas van een motelbar in het Australische gehucht Ayers Rock om de dronken trucker Douglas Crabbe nog langer van drank te voorzien. Kwaad verliet Crabbe de bar om even later met zijn vrachtwagen over het gebouwtje heen te rijden. Vier klanten werden hierbij direct gedood, twaalf mensen raakten zwaar gewond. Crabbe werd dezelfde dag nog gearresteerd. Hij werd tot levenslang veroordeeld, hoewel hij claimde zich niets van het voorval te kunnen herinneren.
WURGKOORD (o. & v. (m.); -en), snoer, geschikt voor het dichtknijpen van de keel.
Na een nacht doorzakken reed klusjesman Dale Nelson uit het Canadese gehucht West Creston op 4 september 1970 naar het huis van een paar verre familieleden van hem: Shirley Wasyk en haar drie dochters van zeven, acht en twaalf jaar oud. Na Shirley te hebben doodgeslagen, pakte Nelson een wurgkoord en kneep hiermee de keel van de zevenjarige dochter dicht. Vervolgens sneed hij met een keukenmes haar lichaam open, stak zijn hoofd in de gapende wond en at wat van het halfverteerde voedsel uit haar maag. Hierna dwong hij het achtjarige meisje tot orale seks. De oudste dochter liet hij met rust. Nelson stapte weer in zijn auto en reed naar de afgelegen boerderij van de familie Phipps. Daar vermoordde hij de vader, de moeder en vier van hun kinderen, waaron der een baby van achttien maanden. Hij pleegde zijn moorden afwisselend met een geweer, een mes en een knuppel. Alleen een achtjarig dochtertje bleef gespaard. Deze nam hij met zich mee naar een braakliggend stuk grond, waar hij haar sodomiseerde en hevig bloedend achterliet. Hierna reed hij terug naar het huis van Shirley Was yk. Daar waren de moorden al ontdekt door buurtbewoners, die inmiddels naarstig op zoek waren naar de dader. Het huis hadden ze echter onbewaakt achtergelaten, zodat Nelson weer naar binnen kon lopen om het lichaam van het zevenjarige meisje op te halen. Dit nam hij mee naar het braakliggende stuk land, waar hij het lijk onthoofdde en wachtte op de politie. Na in een psychiatrisch onderzoek geheel toerekeningsvatbaar te zijn verklaard, werd Dale Nelson levenslang opgesloten.
X-STRALEN (m. (v.)), onzichtbare stralen die ontstaan wanneer kathodestralen in een geisslerse buis op een hindernis stoten, in 1895 zo ge noemd door hun ontdekker W. Rontgen, onder andere toegepast bij het fotograferen van inwendige organen.
De begindagen van de radiologie werden gekenmerkt door grote onkunde over de aan X-stralen verbonden gevaren. Enthousiaste dokters maakten bij het afbeelden van skeletdelen veelvuldig gebruik van hun eigen lichaam en dat van hun assistenten. De eerste effecten van deze behandeling waren een droge huid, afbrokkelende nagels en het opkomen van hardnekkige zweren. Later bleek dit het beginstadium van dodelijke rontgenkanker te zijn. Uiteindelijk is een groot deel van de pioniers in de radiologie gedood door hun eigen onderzoeksveld. IJSPRIEM (m.; -en), prikpen met geharde punt, geschikt voor breken van ijs.
De Amerikaanse hersenchirurg C. F. Jacobsen vertelde in 1935 op een neurologencongres dat emotioneel gestoorde chimpansees plotseling heel vredig worden wanneer je hun voorhoofdskwabben vernietigd. De Portugese arts Egaz Moniz kwam hierdoor op het idee om hetzelfde te doen bij psychiatrische patienten. Hij boorde gaatjes in hun voorhoofden en goot daar pure alcohol in. De patienten werden hier inderdaad rustig van, om niet te zeggen griezelig onverschillig. De lobotomie was geboren.
De grootste propagandist van de nieuwe psychiatrische 'therapie’ was de Amerikaan Walter Freeman. Als een middeleeuwse kwakzalver reisde hij door de Verenigde Staten om zijn methode te demonstreren in ziekenhuizen, schoollokalen en op dorpspleinen. Freeman had de methode zodanig versimpeld dat iedere dorpspsychiater met een ijspriem, een hamer en een gezonde wetenschappelijke nieuwsgierigheid zo aan de slag kon.
Deze 'ijspriemoperatie’ is tot de jaren zeventig wereldwijd verricht op vele tienduizenden veelal schizofrene patienten. Enkele honderden van hen overleefden een slecht gemikte ijspriem niet.
ZELFMOORDVLIEGTUIG (o.; -en), met explosieven gevuld vliegtuig waarmee Japanse kamikazepiloten zich gedurende de Tweede Wereldoorlog op Amerikaanse oorlogsschepen stortten.
Toen de Japanse legerleiding begin 1944 inzag dat ze de oorlog dreigden te verliezen, besloten ze tot een nieuwe tactiek: kamikaze. De term verwijst naar de 'Goddelijke Wind’ die in de middeleeuwen op miraculeuze wijze een invasie van de Mongolen verhinderde. In 1944 betekende het dat alle overgebleven jachtvliegtuigen werden volgestopt met bommen en granaten, waarna de meestal piepjonge piloten werd verteld dat zij de eer hadden om als snel vergankelijke 'kersenbloesems’ te sterven voor het Japanse rijk.
Hun stipt uitgevoerde aanvallen waren aanvankelijk hoogst succesvol. De Amerikanen waren doodsbang voor deze zelfmoordvliegtuigen, waartegen vrijwel geen verweer mogelijk was. Honderden grote en kleine schepen vergingen met man en muis na geramd te zijn door een kamikazepiloot, waarbij in totaal meer dan twaalfduizend matrozen om het leven kwamen.
Toen de vliegtuigen op waren, schakelden de Japanners over op de zogenaamde Ohka ('ontploffende kersenbloesem’). Dit waren bemande raketten die vanaf bommenwerpers in de richting van de Amerikaanse oorlogsbodems werden geschoten, waarna de raketpiloten zelf een doel dienden te vinden. Door de slechte bestuurbaarheid van de Ohka en de forse uitbreidingen van het Amerikaanse luchtdoelgeschut waren deze raketten aanmerkelijk minder succesvol. Met de bommen op Hiroshima en Nagasaki kwam er een einde aan de kamikaze-acties.
De laatste woorden die de Japanse zelfmoordpiloten vlak voor hun vertrek in hun logboek noteerden, behoren tot het meest aangrijpende proza in de Japanse literatuur. Atura Shimamura (20): 'Ik zal vallen, lachend en zingend. Herdenkt u mij deze lente alstublieft in de Yasukuni Tempel. Samen met mijn collega’s zal ik daar een glimlachende kersenbloesem zijn. Ik stierf lachend, dus lacht u alstublieft ook. Huilt u alstublieft niet. Probeer alleen de zin van mijn dood in te zien.’