De ene na de andere ‘post’ op de Facebook-pagina’s van de self-organizations van de steeds meer onzichtbare 7300 vluchtelingen op Lesbos in kamp Moria 2.0 doet je de adem stokken. Moria White Helmets, deze week, ’s ochtends: ‘We are freezing and there is no one place not cold and wet, we don’t know how to keep our children warm. It’s raining and very very cold. And we even expect snow.’ ’s Avonds: ‘According to weatherforcast the snow will come tonight with very heavy storms from the north. We don’t know how we should survive that, many tents are wet and already children have blue lips.’ Met foto’s waarop de gure winden, ijskoude modder, lekkende flappertenten, omgevallen chemische wc’s, halfbevroren mensen eindeloos in de rij voor een beetje voedsel je toeschreeuwen: Help ons! We gaan dood! Hoe kan dit in de EU?

In de commentaren eronder staan uitingen van wanhopige en razende EU-burgers die net als de vluchtelingen niet kunnen bevatten hoe Brussel en Athene dit kunnen laten gebeuren, met alle mogelijke woede- en verdriet-icoontjes. Gebruikelijke racistische, xenofobe scheldcommentaren zijn er niet. Mensen die zich niet om vluchtelingen bekommeren bezoeken deze pagina’s nooit.

Ook het Moria Corona Awareness Team, bestaande uit technici, ingenieurs, bouwvakkers en elektriciens-vluchtelingen, laat van zich horen: ‘From Blue Zone people write us: “The generator is down from morning until now and the weather is very worse we can’t cook and drink tea at least we need to have some warm staff but nothing.” People write how they children are crying and there is not even tea they can give them and the night just starts.’

Ik bel met Amal Adwan (50), een Syrische ex-Moria-vluchtelinge met een status sinds 2019 die op Lesbos is gebleven. Ze vertaalt voor een ngo die vluchtelingen legaal bijstaat. Ze is buiten zichzelf van ontzetting. Zo erg als nu was het nooit eerder in Moria1.0. Met schorre stem: ‘Elke, élke ngo die nu ín het kamp zogenaamd helpt, koekjes, dekens, vruchten, emmers, of wc’s uitdeelt, is medeplichtig. Dit kamp kan niet verbeterd worden, het moet ontruimd. Er zijn geen goedbedoelende vrijwilligers meer nodig, er is een andere politiek nodig. Het is wachten op het eerste sterfgeval. Waarschijnlijk een kind.’

De NRC bericht nu dat niet één kind van Lesbos in Nederland is aangekomen in het kader van de Moria Deal van demissionair staatssecretaris Broekers-Knol.


Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee volgens het Missing Migrants Project (IOM): 39