Commentaar: Pakistan

Musharrafs nachtmerrie

Toen de Pakistaanse president Pervez Musharraf instemde met een Amerikaanse strafexpeditie in Afghanistan, nam hij een enorme gok. Sinds het einde van de Koude Oorlog was het oude bondgenootschap tussen Washington en Islamabad bekoeld, en door de bouw van een «islamitische atoombom» plaatste Pakistan zich in Amerikaanse ogen buitenspel. Officieel was de strafexpeditie bedoeld om de daders van 11 september op te sporen, maar de Amerikaanse autoriteiten wisten wel beter. Net als Musharraf en de meeste Pakistani. Washington wees dan wel met de beschuldigende vinger naar Osama bin Laden en al-Qaeda, maar de bewijzen bleven uit. Hoe nuttig het uitroeien van al-Qaeda op zichzelf ook mag zijn, FBI en CIA weten nog steeds niet of zij de ware schuldigen zijn, zoals onder anderen de onderzoeksjournalisten Seymour Hersh en Bob Woodward ontdekten.

Maar zoals er marriages of convenience bestaan, zo bestaan er ook crises of convenience. De terreuraanslagen schiepen het klimaat om al-Qaeda, evenals het Irak van Saddam Hoessein, de Libanese Hezbollah en andere dwarsliggers, op een wederrechtelijk bommentapijt te trakteren. Washington maakte zich op voor een strategische grote schoonmaak. Musharraf kon zijn medewerking weigeren en aansluiting zoeken bij anti-Amerikaanse regimes elders in de wereld, waaronder de naburige Taliban, niet voor niets een creatie van zijn eigen inlichtingendiensten. Met als gevolg dat Pakistan afgesneden zou blijven van westerse investeringen, internationale financiële steun en militaire samenwerking. Of hij kon zich aansluiten bij de Amerikaanse campagne, proberen de onvermijdelijke storm van binnenlandse onlusten uit te zitten en de winst aan te wenden om Pakistan binnen te loodsen in de eenentwintigste eeuw.

Hij koos voor het laatste, onder de uitdrukkelijke voor waar de dat Pakistan medezeggenschap zou krijgen bij de vorming van een nieuwe regering in Kaboel. Een machtsovername door de Noordelijke Alliantie, vanouds verbonden met Rusland en vijandig tegenover Islamabad, was onaanvaardbaar voor de hele Pakistaanse bevolking. En precies die nachtmerrie is uitgekomen, hoezeer de Amerikanen, Britten en Russen ook verzekerden dat ze er een stokje voor zouden steken. De Taliban zijn de bergen ingejaagd, Kaboel en omstreken zijn in handen van de Noordelijke Alliantie en de rest van Afghanistan is in handen van gesorteerde krijgsheren die letterlijk een moord doen voor hun eigen wegversperring of papaverveld. Niet alleen de islamistische oppositie in Pakistan, ook Musharraf zelf weet zich nu door de Amerikanen verraden. Wie zo met zijn bondgenoten tegen het Kwaad omgaat, staat er op den duur moederziel alleen voor.