Na 21 jaar vrede in Somalië

Mogadishu – Wat moeten we met Somalië? Het land in de Hoorn van Afrika staat al jaren boven aan de lijst van ‘mislukte staten’. Sinds de verdrijving van dictator Siad Barre in 1991 heeft het land geen werkende overheid meer gekend. Het gezag komt van Al-Shabaab, de aan al-Qaeda gelieerde groep moslim­extremisten die een groot deel van het land in z’n greep houdt.

Maar er is verandering op komst, stelt de Ierse militair Michael Beary: ‘We leiden hier drie­duizend Somalische soldaten op die een groot verschil gaan maken.’ De afgelopen zes maanden gaf hij leiding aan een door de Europee Unie betaalde trainings­missie. In groepen van zeshonderd tegelijk krijgen Somalische jongeren militaire training in een afgelegen trainingskamp in Oeganda. De Somaliër Abdirahman (21) doet het voor. Tussen de groene Oegandese heuvels staan een paar gebouwtjes die een wijk in de Somalische hoofdstad Mogadishu moeten voorstellen. Acteur-terroristen hebben een nepkiosk bezet, waarna Abdirahman en zijn collega’s in actie komen. De deur wordt ingetrapt en al snel is de ‘terrorist’ overmeesterd.

Somalische en Oegandese generaals vergezeld door geldschieters uit de EU applaudisseren voor de geslaagde oefening. Onder hen Maciej Popowski, hoge functionaris van Europa’s departement voor Buitenlandse Zaken: ‘De hele wereld heeft belang bij een stabiel Somalië. De training van de drieduizend troepen kost ons elf miljoen. Een prima prijs-kwaliteitsverhouding als dat de situatie in Somalië flink verbetert.’

Na 21 jaar chaos is er inderdaad eindelijk enige verbetering in Somalië. Sinds 2007 is er een VN-vredesmacht van Afrikaanse soldaten in het land, vooral uit Burundi en Oeganda. Die levert geregeld heftige gevechten met de militanten van Al-Shabaab. De missie geeft geen cijfers over verliezen, maar soms komen via internet foto’s naar buiten van gedode amisom-soldaten, de missie van de Afrikaanse Unie in Somalië. Mogelijk loopt het aantal dode VN-soldaten inmiddels in de honderden.

In augustus vorig jaar werd Al-Shabaab door amisom en Somalische soldaten uit Mogadishu verdreven. Het Keniaanse leger dat zich in oktober in de strijd mengde heeft terrein van Al-Shabaab ingenomen. Het leeuwendeel van amisoms 9500 soldaten bestaat uit Oegandezen. ‘Het grootste cadeau dat jullie terug kunnen geven aan Oeganda is vrede in Somalië’, sprak de Oegandese generaal Katumba Wamala de Somalische jongeren in uniform dan ook toe. Abdirahman weet wat Oeganda, de EU en de rest van de wereld van hem verwachten: ‘We zullen Al-Shabaab verslaan. We zijn niet bang voor ze; het zijn ook maar mensen.’