Na 56 jaar alleen

Ceseli Josephus Jitta
Lola en de leasekat
Zirkoon, 32 blz., € 12,95

Het vrije kunstenaarschap en het maken van prentenboeken zijn verschillende uitdrukkingsvormen van mijn beeldend vermogen, zegt Ceseli Josephus Jitta over haar eigen werk. Met haar vijfde prentenboek Lola en de leasekat bewijst ze opnieuw (Jan Jappie en de veelvraa_t uit 1999 kreeg een ‘Vlag en Wimpel’) hoe groot en veelzijdig dat vermogen is. Zelden verschijnen prentenboeken die zo gedurfd, eigentijds én universeel zijn als _Lola en de leasekat. Sober, zonder overdreven of goedkoop sentiment, verhaalt Jitta hoe mensen onvermijdelijk afscheid moeten nemen van elkaar en het leven als ze ouder worden. Ook Lola ‘en haar Jan’, die al een lang, lang leven samen zijn. ‘Op een dag valt Jan om. Zijn hart staat stil.’ Na 56 jaar is Lola alleen.

Josephus Jitta slaagt er schijnbaar moeiteloos in dit verhaal over verlies – geïnspireerd op het levensverhaal van haar ouders – te veranderen in een vertelling over levensvreugd. Nadat Lola Jan begraven heeft, bezoekt ze ‘www.leasekat.nl’ en haalt met leasekat Tim een nieuwe liefde in huis. Mooie herinneringen aan het voorbije verleden doen Lola het leven opnieuw omarmen en geven haar hoop en een toekomst. De slotzin ‘morgen is er weer een dag’ had Josephus Jitta niet beter kunnen kiezen.

De karakteristieke prenten die veelal een dubbele pagina beslaan, zijn vervaardigd met gemengde technieken op een ondergrond van oud kasboekpapier. Ze vertellen een eigen verhaal, waardoor Lola en de leasekat op verschillende niveaus kan worden bekeken en beluisterd en het alledaagse een poëtische subtiliteit krijgt. Ze verbeelden de schoonheid van rimpels, het geluk van twee oude gekromde ruggen die elkaar zittend op gekantelde stoelen in evenwicht houden en de onontkoombaarheid van onze sterfelijkheid.

Knap is hoe Josephus Jitta met enkele lijnen Lola’s wisselende gemoed expressief weergeeft en hoe zij haar kleurpalet daaraan aanpast: wanneer Lola en Jan nog samen zijn, zie je het vlammende rood van een toepasselijk ondergaande zon als achtergrond. Jans begrafenis is weergegeven in enkele grijsbruine, eenvoudige kleine schetsen, die verbeelden hoe gemis de kleur aan het leven onttrekt. Met de komst van Tim keert het gewaagde roze, rood, oranje en paars weer terug.

In dit kleine, grote verhaal is geen woord te veel gebruikt, geen penseelstreek te weinig neergezet. Verleden en toekomst vloeien samen in het krachtig en kleurrijk bezongen heden.