Na 79 dagen

Wat te doen als de feiten je ongelijk geven? Dan schrijf je dat het de feiten zijn die ongelijk hebben. Maar de feiten zijn koppig; ze lachen zich rot omdat ze weten dat ze natuurlijk altijd gelijk hebben. Je kunt in je studeerkamertje de feiten kneden, wringen, door elkaar vlechten of buigen maar ze komen altijd weer in hun oorspronkelijke positie terug. Maar hoe moet je verdoezelen dat je het 79 dagen lang bij het verkeerde eind hebt gehad? Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Ik heb weliswaar 79 dagen lang voorspeld dat het ging regenen en het is 79 dagen lang droog gebleven. Nou en?’ Dan kijk je nog een allerlaatste keer door het raam. Je constateert dat er geen druppel wil vallen, springt verbitterd boven op je computer en schrijft de eerste zin van je commentaar: ‘Operatie Droog Weer is een fout.’ Die zit! Vervolgens ga je nadenken en uitdiepen: ‘Operatie Droog Weer is een fout omdat het 79 dagen heeft geduurd in plaats van 79 seconden. Operatie Droog Weer had het dus hoog in de bol.’

Vergissingen zijn net als fouten menselijk. Tweeënhalve maand lang volharden in je vergissingen is alleen een beetje dom. Wat de Kosovo-oorlog betreft zijn er veel vergissingen gemaakt door mensen die zich kranig aan allerlei voorspellingen hebben gewaagd. Bij het eerste Groene-commentaar na het uitbreken van de oorlog op 24 maart werd als conclusie het volgende gedeclameerd: ‘Als na de bombardementen de onvermijdelijke stap naar de grondoorlog wordt genomen, staan we voor een nieuwe grootschalige oorlog op het Europese vasteland. Europa is terug in 1914.’ Hemeltje! De 'onvermijdelijke’ grondoorlog is er niet geweest. Er is geen grootschalige oorlog op het vasteland. Als ik naar buiten kijk, zie ik geen loopgraven en op mijn kalender staat netjes aangegeven dat we ons in 1999 bevinden. Keer op keer werd er op gehamerd dat je geen oorlog kon winnen door alleen te bombarderen. De onvermijdelijke grondoorlog zou bij Navo-landen duizenden levens kosten. Na 79 dagen bombardementen is de oorlog gewonnen zonder grondoffensief en noemenswaardige verliezen aan Navo-kant. Het Servische leger was uiterst gemotiveerd, goed getraind en bewapend, en zou zich tot de laatste man verzetten tegen een intocht van Navo-troepen. Afgezien van het feit dat het Servische leger al drie oorlogen aan de zijde van de broeders uit Slovenië, Kroatië en Bosnië heeft verloren, heeft het in Kosovo geen enkele slag gewonnen buiten die tegen onschuldige ongewapende burgers. Het heeft na amper drie maanden oorlog roemloos gecapituleerd en het bood geen enkel verzet bij het verschijnen van de eerste Navo-soldaten op Joegoslavisch grondgebied. De oorlog zou het Servische volk definitief verenigen achter Milosevic. Deze week zijn alle ultranationalistische ministers van de SRS-partij uit de regering van Servië gestapt. Uit alle hoeken in Servië is de kritiek te horen dat Milosevic verantwoordelijk is voor de puinhoop en de ellende die het land hebben getroffen. De aanklacht tegen Milosevic door het Joegoslavië-tribunaal voor oorlogsmisdaden zou averechts werken en een vredesregeling bemoeilijken. In werkelijkheid heeft die aanklacht Milosevic hard getroffen en zijn capitulatie bespoedigd. De bombarderende Navo-landen zouden verdeeld raken door onderlinge conflicten. Maar na 79 dagen blijkt de eenheid binnen de Navo sterker dan ooit. Het zijn maar een aantal gemankeerde voorspellingen, gevist uit het troebele slootwater waarmee tegenstanders van welke actie dan ook tegen etnische zuiveringen in Kosovo hun soep hebben bereid. En dan heb ik het nog niet over de andere stellige verwachtingen, zoals de aanstaande militaire dictatuur in Rusland en het uitbreken van de eerste wereldkernoorlog. Rest nog een belangrijk argument waar allen die door de feiten voor schut zijn gezet zich aan vastklampen: de humanitaire doelstelling van de Navo is niet gehaald. De oorlog heeft de etnische zuiveringen niet kunnen voorkomen. Fout. De etnische zuiveringen zijn, anders dan in Bosnië, binnen 79 dagen gestopt. De vluchtelingen zullen ondanks de verwoestingen naar hun steden en dorpen terugkeren om een nieuw leven op te bouwen. Dankzij de Navo-bombardementen is de poging van Milosevic om Kosovo van zijn 1,8 miljoen etnisch Albanezen te zuiveren grandioos mislukt.