Na vijf uur

Je zult maar een meisje zijn. Altijd gebeurt dan hetzelfde. Dat heb ik tenminste vaak van meisjes gehoord. Altijd gebeurt hetzelfde: je zit in de trein en hij komt tegenover je zitten. Je loopt op straat en hij komt naast je lopen. Je doet boodschappen en hij botst tegen je karretje aan. Je staat voor het stoplicht en hij rijdt per ongeluk expres met zijn fiets tegen jouw fiets aan. De enge man. De gluurder. De handtastelijke viezerik. De kantoorlul die tussen negen en vijf grappig is met zijn collegaatjes en na vijven een gefrustreerd mannetje is en achter de vrouwen aan gaat.

Zo'n man is Bruno Tancredi, de hoofdpersoon van de eerste roman van Ed van Eeden (bekend van een heleboel non-fictieboeken, vooral over (Nederlandse) literatuur), De vogelspin. Bruno Tancredi is tussen negen en vijf een saaie kantoorlul, die grappig zit te zijn met zijn collegaatjes. Om vijf uur rekken ze de kantoorhumor nog even: ’(“Bier?” informeert Tancredi bij het naar buiten gaan. Van der Horst, die net even onbeschoft aan het gapen is, knikt opzij. “Bier! Het wordt tijd om weer eens een handje hersencellen om zeep te brengen.” Zwijgend lopen ze door de paar straten die hen scheiden van hun stamkroeg aan de Amstel. In de deuropening passeren ze een kortgerokte blondine. Van der Horst draait zich om en fluit bewonderend tussen zijn tanden. “Poppelepee! Vrouwen, je móet ervan houwen.” En zo gaan de mannen nog even door. We kennen het type wel. Bruno Tancredi houdt van vrouwen. En niet zo'n beetje ook. Na vijf uur begint de jacht: Tancredi volgt meisjes en jonge vrouwen. In de trein. Op straat. In de bus. In het park. Overal. En overal geeft hij zijn ogen de kost. ‘Kijk, dat is nou een warme en aantrekkelijke jonge vrouw, die daar druk pratend achter die wandelwagen loopt. (…) Aardig gezicht, iets te kort opgeknipt haar, volle borsten, niet te dik.’ Tancredi is een nare man. Een man you love to hate. Ed van Eeden is er met verve in geslaagd een hoofdpersoon neer te zetten die steeds onsympathieker wordt. In zijn egoïsme. Zijn misogynie. Zijn seksisme. De enige van wie hij houdt is Oscar, zijn vogelspin. En hij houdt van zijn verzameling systeemkaartjes, waarop hij de gegevens schrijft van alle meisjes die hij achtervolgt. Tot de dag dat er iets onverwachts gebeurt…