Toneel: ‘De drie musketiers’

Naakt aan een spit

De drie musketiers, De Warme Winkel © Sofie Knijff

Hoog in haar kasteel tuurt de koningin van Frankrijk bepruikt en bepoederd uit het raam. Beneden op straat ontwaart zij een frisse deerne met boodschappenmand: haar dienstmeisje Constance. Volgt een intiem onderonsje over hun liefdesleven, maar hun joviale coole-meidentoon strookt niet bepaald met het historische kostuumdrama-tafereel. Het grappigste is dat ze hun intimiteiten luid naar elkaar roepen om de afstand tussen hen te overbruggen. Koningin Anne zit in een lastig parket. Ze heeft de diamanten ketting die ze van haar echtgenoot de koning heeft gekregen, aan haar geheime minnaar gegeven. Dat is de Engelse Duke of Buckingham, en als de ketting niet terugkomt, dreigt er een oorlog tussen Frankrijk en Engeland. ‘Waarom heb je die ketting weggegeven?’ roept Constance naar boven. Dan blijft het even stil. ‘Ja… Waarom eigenlijk?’ peinst de koningin.

De openluchtvoorstelling die elke zomer drommen bezoekers met picknickmanden naar het Amsterdamse Bos trekt, is dit jaar een bewerking van De drie musketiers door De Warme Winkel. Samen met vier gastacteurs en tien figuranten die bij de credits als ‘corps de ballet’ worden aangeduid, hebben Mara van Vlijmen, Vincent Rietveld en Ward Weemhoff de zeventiende-eeuwse roman van Alexandre Dumas tot op het bot gefileerd.

Dat het boek een wirwar is van intriges en cliffhangers komt doordat Dumas het verhaal als krantenfeuilleton schreef. En dus behandelen de makers het avonturenverhaal als een bizarre soapserie waar de personages verdwaasd in ronddolen. Wat het inhoudt om een musketier te zijn, weten de heldhaftige hoofdfiguren ook maar half: van boven zijn de musketiers historisch gekostumeerd, van onderen zie je hun onderbroek en blote benen. Ze doen stoer met degens – in behoorlijke knappe vechtscènes of in een Musketiers-discodans – en roepen geregeld ‘één voor allen, allen voor één’. Verder dan brallerig geschreeuw komt de bronstige jongemannenclub niet. Met Pieter Kramer als eindregisseur leven de spelers zich uit in een Monty Python-achtig slapstick-spektakel. Het kasteel is een grove betimmerde stellage en als de façade in een Buster Keaton-citaat omvalt, wordt de stellage een Super Mario-computerspel waarin D’Artagnan (een geestig onnozele Benjamin Moen) naakt aan een spit hangt.

Het eergevoel van de historische musketiers doet niet meer ter zake, hun patriottisme is loos en iedereen is even amoreel. De vijand in dit spektakel is een stel irritante kabouters dat zowel de personages als het publiek probeert af te leiden van het verhaal. Midden in een intrigantendialoog of een vechtscène begint zo’n kabouter met een hoofdpersonage over de transfer van Ajaxied Matthijs de Ligt of laat het publiek z’n blote billen zien. Daarmee krijgt deze smakelijke idioterie toch een intelligente en actuele kern: de werkelijke strijd hier gaat over aandacht versus afleiding. De voorstelling is z’n eigen paradox. Terwijl de losgeslagen musketiers wordt voorgehouden dat ze moeten streven naar alles doen met aandacht, zeggen de Warme Winkels en hun kornuiten dat zo’n historisch verhaal te ingewikkeld en langdradig is om je werkelijk in te kunnen verdiepen.


Nog te zien t/m 31 augustus, bostheater.nl