Popmuziek

Nalatenschap van de leeggevretene

POPMUZIEK Marilyn Manson

De nieuwe cd van Marilyn Manson draait pas een paar minuten, maar de toon is gezet: het is kerst, zes uur ’s ochtends en de woorden ‘love’ en ‘kill’ zijn gevallen, samen in dezelfde zin. Er viel nog een ander woord, één dat nog vaker zal langskomen: vampire.

Liefde, dat is voor Marilyn Manson het grote wederzijdse leegvreten. Zijn relatie met (onder meer) model en actrice Dita von Teese liep op de klippen, en Manson zelf daarmee zo te horen ook bijna. Dus is zijn nieuwe album Eat Me, Drink Me de nalatenschap van de leeggevretene.

In commercieel opzicht is Marilyn Manson over zijn piek. Hij heeft zijn jaren in de felste schijnwerpers gebruikt om God en de hypocrisie van iedere moraal die hem niet aanstond te bestrijden. Soms fijnzinnig en intelligent, soms grotesk, waarbij de uitvergroting van dat laatste hem het imago van een shockartiest opleverde. En wanneer shockartiesten niet meer shockeren, worden ze afgeserveerd, of ze leven voort als een vermakelijke, ongevaarlijke karikatuur. Dat laatste dreigde Manson de laatste jaren te worden, vooral omdat hij muzikaal bleef steken, waar hij eerder zichzelf nog wel eens opzichtig opnieuw wist uit te vinden.

Al zingt hij nog steeds als een zombie en klinkt hij ook op het beduidend lage volume dat hij op Eat Me, Drink Me hanteert nog steeds overstuur, hier slaat hij echt nieuwe wegen in. De nummers op Eat Me, Drink Me zijn traag, ze trekken en slepen. Gitaren klinken als gitaren, niet langer als cirkelzagen. Het levert een fabuleus geluid op, het best denkbare bij dit grote zwelgen.

‘Breek mijn hart, en ik verniel je dure zonnebril’, zingt Manson. De antichrist lijkt op reces, nooit eerder betrok Manson zijn destructieve aard zo hevig op zijn eigen bestaan. Dus moet alles kapot omdat zijn relatie het is, en verdrinkt hij bijna in zijn romantisch theater van de tranen: ‘Mutilation is the most sincere form of flattery’. Uiteraard moeten er daders worden gevonden, en slachtoffers aangewezen. Hij komt er niet uit. ‘Are you the rabbit? Or the headlight?’ zingt Manson over het geluid van een industriële blues.

Meesterwerken schrijft Marilyn Manson niet, daarvoor is hij altijd te overdadig geweest, behalve dan in het variëren met melodie- en zanglijnen. Meesterlijke nummers schrijft hij soms wel, met zijn Beautiful People als vlaggenschip. Ook Eat Me, Drink Me was nog sterker geweest als Manson zichzelf soms wat minder tijd had gegund, en wat vaker had gedurfd die soms opeens, maar altijd voorzichtig opduikende falset te hanteren. En toch is het een indrukwekkende plaat, in enkele opzichten te vergelijken met Adore, de plaat van de Smashing Pumpkins die hevige verdeeldheid opleverde. Het is alsof de clown terugkomt voor een toegift en zijn publiek hem opeens in afgeschminkte toestand ziet.

Marilyn Manson, Eat Me, Drink Me

(Universal)