POPMUZIEK

Narratief van seks

Massive Attack

Paradise Circus, de nieuwe single van Massive Attack, zal waarschijnlijk net zo'n klassieker worden als Teardrop, Unfinished Sympathy en Safe from Harm, drie van hun grootste hits. Het zijn nummers die drijven op herhaling, betoverende vocalen en een sfeer die knap blijft hangen tussen seks en dreiging. Massive Attack klinkt altijd te toegankelijk om in de krochten van de muziek te blijven hangen, maar te donker om veroordeeld te worden tot de soundtrack van het grand café.
Op Heligoland, het vijfde album van de Britten, blijkt hoe belangrijk de vocalen zijn in het bereiken van die sfeer, vooral wanneer ze afkomstig zijn van mannen. Wanneer Guy Garvey, de voorman van het Britse Elbow, zingt dat hij ‘not good in a crowd’ is, is in de combinatie met het dromerige gepliep en gepiep de vervreemding onmiddellijk voelbaar. Opvallend hoe Garvey en Massive Attack samen klinken naar Peter Gabriels eerste soloalbums. Maar wanneer de band Damon Albarn van Blur zo gruizig mogelijk laat zingen, klinkt dat eerder naar een interessant experiment dan naar betovering.
In Paradise Circus zijn de vocalen van Mazzy Star-zangeres Hope Sandoval. In de clip zien we een interview met Georgina Spelvin (1936), die beroemd werd als de actrice uit The Devil in Miss Jones, de film die Gerard Damiano maakte na het succes van zijn Deep Throat. Spelvin blikt terug op haar rollen in pornofilms. Het interview is versneden met fragmenten uit de films, en met Paradise Circus. Soms valt Spelvin stil om een fragment te tonen, soms wijkt de muziek even opzij voor een citaat. Zo grijpen muziek, heden en verleden in elkaar. Spelvin - close gefilmd, haar grijze haren uitgelicht - praat chique en plat tegelijk, met dat onmiskenbaar Amerikaanse gevoel voor anekdotiek, dramatiek en goed geplaatste punchlines. Ze heeft het over een 'fuckfilm’, en vervolgens over 'the narrative of sex’, waarna ze met de routine van een seksuologe in een televisieprogramma uitlegt hoe dat dan gaat, met die verhoogde hartslag, en met dat zweet. We zien de zweetdruppels, we zien een man met een snor de aantrekkingskracht uitbeelden en ons tegelijk duidelijk maken waar de term 'pornosnor’ vandaan komt, en we horen Sandoval zingen.
'Oh boy’, zegt Spelvin: soms kwam ze klaar. En we zien haar klaarkomen, precies op het moment waarop Sandoval Look at Her zingt. 'With a smile like a flame’, zingt Sandoval, en we zien de lach.
Een ode aan haar pornografisch verleden wordt het niet: daarvoor is Spelvins slotsom te hard. Het was, zegt ze, vernederend. Maar de waarheid is: ze hield van de camera. Wat ze daar ook voor deed. Dus ja. Eigen schuld.
Hope Sandoval zong in een van de eerste regels van Paradise Circus nog dat 'the devil makes us sin’, maar ze voegde eraan toe dat 'we like it when we’re spinning in his grip’. Want de waarheid, zegt Spelvin, is dit: 'Wij zijn onze eigen duivel.’
De muziek loopt nog een paar seconden door, maar wordt dan uitgetrokken, en loopt dood. Wat gezegd moest, is gezegd.

Massive Attack, Heligoland (Virgin)