Fotografie

Nature Morte

Fotografie Gregory Crewdson

De bezoeker van de overzichtstentoonstelling van de Amerikaan Gregory Crewdson (New York, 1962) in het Fotomuseum Den Haag wordt verwelkomd door een korte documentaire. Te zien is Crewdson aan het werk op wat het meest lijkt op een filmset. Als een regisseur overlegt hij met acteurs en technici om zijn beelden nauwkeurig te ensceneren. Ondertussen vertelt een jongensachtige Crewdson over enkele van zijn invloeden, zoals Walker Evans en Edward Hopper. Film, fotografie, schilderkunst: het werk van Crewdson verenigt al deze elementen op een overzichtelijke manier.

Het is een toegankelijke tentoonstelling. Voor wie populaire cultuur heeft bijgehouden té toegankelijk. In het Fotomuseum zijn foto’s van de zes series te zien die Crewdson tot nu toe heeft gemaakt en ze tonen een duidelijke ontwikkeling in zijn motieven en obsessies. In Early Works maakt de toeschouwer voor het eerst kennis met beelden van huiskamers in stemmig licht. De schemering zal nog vaak terugkeren in zijn foto’s. In het vroege, nog relatief klein afgedrukte werk laat Crewdson natuur voor het eerst in contact komen met huiselijke cultuur. Daarna verschijnen door alle series heen de pogingen van mensen om natuur in huis te halen: bloemetjesbehang, vogelhuisjes, serviezen met natuur- en dierafbeeldingen. Soms dringen water, aarde en ontwortelde bloemen de huizen binnen.

Medium twilight
Medium twilight 202

Zijn doorbraak beleefde Crewdson met de foto’s van Twilight. De afdrukken zijn, zoals het een serieuze kunstenaar betaamt, met deze serie van een volwassen formaat geworden. Ook zijn Crewdsons onderwerpen duidelijker geworden. Een naakte vrouw staat met haar voeten in de modder in haar slaapkamer; een drijvende vrouw in een overstroomde huiskamer: het huis en de buurt zijn niet veilig, niet vanzelfsprekend meer.

Crewdson is een belangrijk beoefenaar van het platte genre van ‘suburbia’ dat een grote rol in de moderne fotografie verworven heeft. De crisis van de Amerikaanse buitenwijk is inmiddels verworden tot cliché. Maar Crewdson weet behendig gebruik te maken van de beeldtaal van het genre, zoals geformuleerd in films als Happiness, Safe en American Beauty. In zijn volgende serie Dream House, door Crewdson ‘single framed movies’ genoemd, gebruikt hij zelfs Hollywood-acteurs als Julianne Moore en Philip Seymour Hoffman om de gevoelens van vervreemding en teleurstelling tot uitdrukking te brengen.

Medium dream 20house

Beneath the Roses heet zijn meest recente serie. Crewdson heeft dan de computer ontdekt en dit geeft hem de maximale controle om zijn visie tot in het duizelingwekkende detail te realiseren. De beslissing van Crewdson om zijn foto’s digitaal af te drukken lijkt onlogisch. Zoveel geld en moeite stoppen in de enscenering om uiteindelijk te beknibbelen op afdrukkwaliteit. Toch zijn veel van de foto’s indrukwekkend door het overweldigende detail en de sensatie van bevroren spanning. Hij werkt zijn herkenbare verhalen verder uit: een eenzame zakenman naast zijn auto in de regen; een liefdeloos, ouder koppel in een slaapkamer; blasé jongeren na seks.

Medium beneath 20the 20roses

Zijn beste serie is Hover. In de zwart-witfoto’s van huizen en achtertuinen, genomen vanaf een hijskraan, komt het meest de crisis naar voren tussen het gecreëerde en het onveranderde en onveranderlijke. Hier heeft Crewdson echt iets gezien, was hij het meest fotograaf.

Gregory Crewdson, Fotomuseum Den Haag,

t/m 25 februari. www.fotomuseumdenhaag.nl

Foto Courtesy Gregory Crewdson/ Luhring Augustine, New York

Bijschrift

1 en 2 Gregory Crewdson, Zonder Titel, uit de serie Twilight, 1998 – 2002.
Digitale C-Print 121,92 x 152,4 cm.

  1. Gregory Crewdson, Zonder Titel, uit de serie Dream House, 2002. Digitale C-Print 73,7 x 111,8 cm.

  2. Gregory Crewdson, Zonder Titel, uit de serie Beneath the Roses , 2002. Digitale C-Print 73,7 x 111,8 cm.