Navelstaren

Het was een opmerkelijk rondje, tijdens het laatste lijsttrekkersdebat. Bijna verontschuldigend kondigden de presentatoren het onderwerp aan: het buitenland. Sorry dat we erover beginnen, we houden het kort, echt, maar het moet even. Hier komt onze vraag, de enige vraag over het buitenland tijdens deze campagne: als u premier wordt, naar welk land gaat u dan als eerste?

Nou, Wilders ging naar Israël om ze een hart onder de riem te steken. Halsema ging bij Obama op de koffie, om wereldverbeterende zaken te bepleiten. Roemer ging met de trein naar Duitsland, om meer samen te werken in Europa (daar was de SP toch tegen, trouwens?). Rouvoet had enorm mededogen met onze jongens in Uruzgan. En Pechtold wilde dolgraag kwijt dat hij onmiddellijk naar Brussel zou gaan. Daar wilde iedereen trouwens wel naartoe: ofwel om te zeggen dat we niet meer willen betalen aan Europa, ofwel om te benadrukken dat we voor verdergaande samenwerking zijn. Brussel, best belangrijk. O ja, er werd nog een vraag opgeworpen over de macht van Brussel en het toezicht op het europact. Maar daarna was het snel klaar. Genoeg buitenland. Kennelijk helemaal niet zo belangrijk.

Het typeert het navelstaren tijdens de afgelopen campagne. Terwijl de aandelenbeurzen instorten en de euro steeds verder aan waarde verliest, heeft Nederland het over anderhalf procent heffingskorting. Terwijl de wereld Europa langzaam afschrijft en een nieuwe orde zich aftekent, wordt in de debatten geschermd met onbetrouwbare cijfers over koopkrachtplaatjes. En moeten die maagzuurremmers nou wel of niet in het pakket?
Natuurlijk, maatregelen die Nederlanders in de portemonnee treffen zijn belangrijk. Maar toch opmerkelijk dat het meer ging over de hoogte van de huren dan over de energievoorziening van Nederland in de toekomst. Om maar eens een zijstraat te noemen.
Het moet wel over de inhoud gaan, zeggen ze dan. Tja. Misschien soms liever iets minder, als dat kennelijk alleen maar leidt tot politiek op de vierkante millimeter. Dan liever wat meer vergezichten en wat minder en technocratisch geneuzel.

Het is te hopen dat de partijen die nu aan zet zijn niet op dezelfde voet door zullen gaan. Dat ze, zoals Mark Rutte in het debat ook zei, in staat zijn om een stip aan de horizon te zetten in plaats van te gaan hakketakken over maatregelen. Of dat lukt is de vraag. Met twee grote partijen (vvd en pvda) die tot elkaar veroordeeld lijken terwijl ze programmatisch ver uit elkaar liggen lijkt het grote uitruilen onvermijdelijk. Tel daarbij op de hete adem van de PVV op rechts en de SP op links en je mag vrezen dat ze zich willen indekken. Dat helpt niet. Misschien moeten Cohen en Rutte maar beginnen met een motto te verzinnen, in plaats van dat als sluitstuk van de coalitiebesprekingen te zien.