Nederland financiert Grieks wanbeleid op Lesbos

‘Complete verslagenheid. Mensen waren boven alles verslagen.’ Via WhatsApp spreek ik met Caroline Willemen (34), de Vlaamse projectcoördinator van de haastig opgetrokken noodkliniek van Artsen zonder Grenzen (AzG) naast het uitpuilende Griekse kamp Moria op Lesbos – waar nu dertienduizend vluchtelingen verblijven terwijl er plek is voor 2800.

Bij de uitbraak van de corona-epidemie in Griekenland in maart van dit jaar verblijven er in Moria maar liefst zeventienduizend mensen – bijna de helft is nog kind. Een derde van de mensen zit in containers en tenten binnen de omheining, de rest probeert in kartonnen hutjes en tentjes rondom in olijfboomgaarden te overleven. Afstand houden is onmogelijk, water en zeep zijn nauwelijks aanwezig, overal ligt afval, douches zijn smerig, urine en poep stromen open en bloot lang de paden. Medici vrezen een catastrofe.

AzG besluit een Covid-19-kliniek naast het kamp op te tuigen, omdat op het eiland zelf maar zes ic-bedden aanwezig zijn, in het kleine lokale ziekenhuis.

Gelukkig valt de epidemie mee. Van half maart tot eind juli zijn er 55 mensen getest, niet één is positief. Begin juli krijgt AzG echter een verbijsterend bericht: van het Griekse bouw- en woningtoezicht moet het kamp onmiddellijk dicht, op straffe van een boete van 35.000 euro. Zelfs een strafrechtelijke vervolging dreigt. Op het moment dat toeristen Griekenland weer binnen mogen, en de besmettingen toenemen, moet de enige covid-kliniek op Lesbos de deuren sluiten.

Formeel vanwege het ontbreken van een bouwvergunning, maar de schellen vallen AzG van de ogen als aan de andere kant van Moria op een stukje olijfboomgaardland een spiksplinternieuwe Covid-19 ‘hospitainer’ wordt gebouwd. Geheel naar voorbeeld van de nét ontmantelde Covid-19-kliniek van AzG en met Nederlands geld.

Een cadeau van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok. Op een bord staat het met grote letters: Dorea Ollandikys Givernisis (‘Gift van de Nederlandse Regering’). De pr-machine van Movement on the ground – de hulporganisatie van tv-ster Johnny de Mol – zet van de bouwwerkzaamheden meteen een timelapse filmpje op de site.

‘Voor onze mensen is het te pijnlijk voor woorden’, reageert Willemen. ‘Ze doen hier dunnetjes over wat wij al hebben neergezet. Hier wordt geld weggegooid dat op een andere manier aan vluchtelingen besteed had kunnen worden.’


Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee was deze week volgens het Missing Migrants Project (IOM): 514