Nederland laat zich abklinken

EEN MAN LOOPT EEN STEEG IN. Na honderd meter houdt hij stil. Hij voelt ‘groeiende aarzelingen’ en een 'toenemend intuïtief ongemak’. Bij nader inzien zit dat groepje breedgeschouderde mannen met honkbalknuppels bij de ingang van de steeg hem niet helemaal lekker. En misschien was het sowieso beter geweest rond middernacht het verkeersbord voor een doodlopende route niet te negeren.
Deze brave burger is abgeklinkt. Of abgeklonken. En wij, die het van een afstandje aanschouwen? Wij hebben met hem te doen, maar lachen tegelijkertijd schamper om zoveel naïviteit. De weg van een minderheidskabinet met Geert Wilders inslaan, en dan na weken onderhandelen pas bedenken dat zo'n politicus 'het kabinet voortdurend op zijn motieven zal uitdagen en tegengestelde doelstellingen gaat propageren’. Hoe blind kun je zijn?
Het antwoord luidt: nog veel blinder. Terecht wees socioloog Willem Schinkel onlangs in NRC Handelsblad op de werkelijke rol die Wilders speelt in deze formatie. Terwijl de aanstaande coalitiepartijen aan een historisch bezuinigingspakket van niet minder dan achttien miljard euro timmeren, wordt de burger in beslag genomen door voor- en nabeschouwingen van een praatje over de islam dat de pvv-leider houdt in New York. Wilders fungeert als bliksemafleider.
Die rol speelt hij met verve. De aanwijzingen stapelen zich op dat zo'n enorme bezuinigingsoperatie een slecht idee is, en niet alleen uit sociaal oogpunt. Maar er wordt niets mee gedaan. Vorige week uitte de oeso, toch allerminst een linkse club, twijfels of het wel zo verstandig is om nu fors te snijden. Het Europese herstel is kwetsbaar. Wie desondanks gelooft dat megabezuinigingen prima samen kunnen gaan met economische groei doet er goed aan een kijkje te nemen in Ierland of Griekenland. Zij hebben hun economie kapotbezuinigd. Het terugdringen van de schuldenberg is daardoor moeilijker dan ooit.
Het is niet alleen gevaarlijk om achttien miljard euro te bezuinigen, het is ook overbodig. Al in haar fameuze rapport over hoeveel Nederland moet snoeien, gaf het cpb toe dat met een halve procent meer of minder groei het plaatje er heel anders uitziet. En zo geschiedde. Sinds enkele maanden rolt het ene na het andere conjunctuurcijfer binnen waaruit blijkt dat de Nederlandse economie sneller groeit dan verwacht. Op de coalitieonderhandelingen lijkt zulke informatie geen enkel effect te hebben. Hetzelfde geldt voor de in Science gepubliceerde studie waarin betoogd wordt dat door een rekenfout de kosten van de vergrijzing in westerse landen steevast te hoog worden aangeslagen.
Alle kritische signalen richting Den Haag zijn aan dovemansoren gericht. Het motto van een nieuwe, rechtse regering lijkt al vast te liggen. Niet 'werk, werk, werk’ zoals vroeger, maar 'achttien miljard, achttien miljard, achttien miljard’. En niemand die er wat van zegt. Liever kijken we naar de grote 'wie doet het met Wilders’-show, om straks als het te laat is te ontdekken dat we in een nog veel gevaarlijker steegje zijn gelopen. Nederland laat zich abklinken - en anders dan Ab hebben wij het ook na weken formeren niet door.