Nederlandse held in Japan

Tokio – Niet karate, sumo of judo, maar honkbal is de populairste sport in Japan. Dit seizoen heeft de van Curaçao afkomstige Wladimir ‘Coco’ Balentien het 49 jaar oude Japanse homerunrecord verbroken. Veel aandacht kreeg daarbij de vraag hoe het Balentien gelukt is om als niet-Japanse speler het record van de legendarische Sadaharu Oh uit 1964 te breken. Want menige Japanse pitcher gooide in het verleden de bal opzettelijk wijd op het moment dat een buitenlandse speler het record dreigde te verbreken.

Volgens sommige verdedigers van deze strategie gaat het niet zozeer om het idee dat een buitenlander er met het record vandoor gaat, maar is het uit eerbied voor Oh. Uiteindelijk maakt dat niet zo veel uit en is er maar één aanduiding voor: onsportief spel.

Maar Balentien sloeg zo snel achter elkaar homeruns dat het ondoenlijk leek hem te stoppen, hoe beroerd de bal ook aangegooid zou worden. Hij verpulverde het record met nog dertien wedstrijden te gaan. Complottheorieën over een heimelijk geïntroduceerd nieuw baltype snijden geen hout: dan was een andere speler er ook wel in geslaagd het record op z’n minst te evenaren.

Een vergelijking met andere sporten dringt zich op. In hetzelfde jaar dat Oh zijn record vestigde, versloeg Anton Geesink publiekslieveling Kamminga in de judofinale. Toen fans van Geesink de mat op wilden stormen, wees Geesink hen resoluut terecht. Geen overdreven gejuich of machtsvertoon, maar een buiging naar de tegenstander. Het Japanse publiek applaudisseerde luid en Japan sloot Geesink definitief in de armen.

Bij sumo, het zwaarlijvige gevecht dat doordrenkt is met shinto-rituelen, zijn het Mongoolse vechters die de hoogste rang hebben. Maar zij hebben Japanse namen en vechten volgens Japanse mores, waaronder het beteugelen van de emoties bij winst of verlies. Dat ze geen geboren Japanners zijn, is voor de meeste liefhebbers van sumo geen issue. Het vermogen een nederlaag te sublimeren is de kernkwaliteit van Japan, volgens Ian Buruma. Met deze kwaliteit in het achterhoofd zou Balentien zomaar tot een echte nieuwe Japanse held uit kunnen groeien.