Sylvain Ephimenco

Neo-antisemitisme

Er lopen zoveel lijnen door het conflict tussen Israël en de Palestijnen dat het heel erg moeilijk is als buitenstaander niet in een knoop te geraken. Met ieder volk voel ik een soort verwantschap, wat de zaak er niet eenvoudiger op maakt. Allereerst met de burgers van Israël omdat ze deel zijn van een probleem dat we in Europa, door onze eeuwenlange haat jegens de joden, zelf hebben gecreëerd. Iedereen die vandaag in onze landen de politiek van Israël (terecht) veroordeelt, moet ook beseffen dat hij geen onschuldige toeschouwer kan zijn. Wat niet betekent dat men bekneld door een levensgroot schuldgevoel zijn ogen moet sluiten voor de repressieve politiek van de joodse staat. Mijn verwantschap met de Palestijnen is even groot, zoniet groter omdat er geen twijfel over kan bestaan wie in dit conflict wordt onderdrukt en vernederd. Het lijkt toch een algemeen aanvaarde opinie dat er geen vrede mogelijk is zonder de volledige terugtrekking van Israël uit de bezette gebieden.

Maar anders dan sommige publicisten beweren, vormt deze terugtrekking geen enkele garantie voor een duurzame vrede. In vele Arabische hoofden, zowel binnen als buiten Pales tina, is het ontruimen van de joodse kolonies en het teruggeven van de bezette gebieden maar een eerste stap. De volgende stap is een terugtrekking die alle gebieden omvat, dat wil zeggen het ontruimen van de staat Israël zelf. Het extremistische deel van de Palestijnen zal niet tevreden zijn voordat de laatste jood uit de regio is vertrokken. In dit verband verbaast het me steeds weer hoe mild de zelfmoordacties van ontploffende Palestijnen in de Israëlische steden worden beoordeeld. Hier en daar wordt er zelfs over «verzetsdaden» gesproken. Palestijnen hebben geen tanks en vliegtuigen en zien zich genoodzaakt zichzelf in cafés en restaurants te laten ontploffen.

Het is waar dat de bereidheid zichzelf van het leven te beroven groter wordt naarmate de Israëlische vernederingen van Arabieren toenemen. Ook is het waar dat de bataljons zelfmoordenaars niet zo omvangrijk zouden zijn indien de wanhoop die Israël creëert in de Palestijnse gebieden zou verdwijnen. Maar laat er geen misverstand over bestaan: de extremistische islamitische organisaties Hamas en Jihad, die het voornaamste contingent van zelfmoordcommando’s verschaffen, zullen hun strijd nooit vrijwillig staken. Dit moet vele Israëliërs sterken in hun opvatting dat alleen een totale oorlog een uitweg kan bieden. Een verkeerde opvatting die Israël steeds meer impopulair maakt in Europa.

De afkeuring van de Israëlische politiek, belichaamd door de oorlogszuchtige Sharon, is praktisch unaniem en hoewel terecht vormt deze ongewild de basis van een nieuw probleem: het ontstaan van het neo-antisemitisme. Deze nieuwe uiting van jodenhaat in Europa (met name in Frankrijk) die zich vertaalt in aanslagen op synagogen of geweld tegen personen, is bijna uitsluitend op het conto te schrijven van elementen uit islamitische migrantenkringen. Vaak zijn dat jongeren met een gevoel van ontworteling en onbehagen die zich via de Palestijnse kwestie een standvastiger identiteit proberen aan te meten. Ze wensen de strijd van hun modellen uit het Midden-Oosten — met wie ze zich vereenzelvigen — hier voort te zetten, maar komen niet verder dan het aanvallen van vreedzame symbolen van het jodendom: gebedshuizen, scholen, winkels en dragers van keppeltjes.

De spiraal van escalatie reikt dus steeds verder dan de regio van oorsprong. Maar wat we in Europa moeten beseffen, is dat het neo-antisemitisme niet alleen door de laatste ontwikkelingen in Palestina wordt gevoed, maar ook door de steeds groter wordende afkeer van niet-joden voor de politiek van Israël. Zo is er sinds kort ruimte ontstaan waarin daden van onverdraagzaamheid die jegens joden worden gepleegd door moslims in Europa, met fatalisme of onverschilligheid worden begroet: «Dat krijg je met zo’n Sharon.» Een uiterst gevaarlijke situatie. Het neo-antisemitisme vraagt om een keihard antwoord voordat het ingeburgerd raakt. En daarom moet het ene het andere niet uitsluiten: krachtige afkeuring van de Israëlische politiek aldaar en actieve bestrijding hier van het beest in zijn nieuwe gedaante.