Neokoloniale tweet splijt de Zuid-Afrikaanse oppositie

Kaapstad – Hoe kun je zo stom zijn? Dat is de prangende vraag in de slepende ‘Helen Zille-tweet-saga.’ Goed, eerst maar wat context. Otta Helene Zille (66) is een blanke Zuid-Afrikaanse politica met een journalistieke achtergrond. Ze was jarenlang anti-apartheidsactiviste, en in 2007 werd ze leider van de Democratic Alliance (DA), een positie die ze acht jaar bekleedde. Het was onder haar leiderschap dat de DA van een insignificante, blanke partij veranderde in de grootste oppositiepartij van het land, multiraciaal bovendien. Tevens was ze drie jaar burgemeester van Kaapstad. Daarna, in 2009, werd ze premier van de West-Kaap.

Voorwaar een imposant cv. Hoe kun je dan zo stom zijn om 138 tekens de digitale ruimte in te schieten waarin je de verworvenheden van het kolonialisme bezingt. Natuurlijk, verontschuldigde ze zich later, zo was het niet bedoeld. Dit is de gewraakte tweet: ‘For those claiming legacy of colonialism was ONLY negative, think of our independent judiciary, transport infrastructure, piped water etc.’

Oké, nog wat meer context. Die tweet maakte deel uit van zes berichtjes die @helenzille verzond vlak voor haar vertrek uit Singapore, waar ze op werkbezoek was. Ze was onder de indruk van de Aziatische stadstaat, die zich ondanks een pijnlijke koloniale geschiedenis heeft ontwikkeld tot een van de meest bejubelde landen ter wereld, met constante economische groei, goede voorzieningen en nauwelijks corruptie. Allemaal waar. Maar waarom licht je er dan juist dat koloniale erfgoed uit? Waarom verlaag je je tot het type observaties dat je hoort op een braai waar blanken na een paar biertjes hun liberale masker afzetten om hoog op te geven van hun voorvaderen die Afrika uit de heidense duisternis hebben bevrijd. Zo van: ‘Anders liepen ze hier nog rond in beestenvellen.’

Politici, deskundigen, columnisten, internettrollen, iedereen viel over Zille heen. Het anc en het radicale eff zagen het als een bewijs dat de DA gewoon een partij is voor blanke neokolonialisten. De DA zelf raakte verdeeld. Zwarte leden eisten het hoofd van Zille. Haar opvolger en voormalige protegé Mmusi Maimane kreeg het verwijt dat hij een slappeling is omdat hij Zille niet meteen heeft geroyeerd. De partij beraadt zich nu op disciplinaire maatregelen. De luidste roep is evenwel: Helen, wees wijs, bespaar de DA de martelgang, de strubbelingen en de tweespalt. Stap op! Maar Zille weet voorlopig van geen wijken. Zille is hardegat.