Nep-demonstranten in Oekraïne

Kiev – Langzaam trekt de massa de heuvel op, naar de gebouwen van de macht. Rechts de zijstraat met het presidentieel paleis. Afgezet en streng bewaakt. Links, achter de Nationale Bank, het Kabinet van Ministers. Even verderop is de koepel van het parlement te zien.

Twee rijen politiebussen blokkeren de toegangsstraat. In de nauwe openingen ertussen blijken zich agenten met gasmaskers op te houden. De betogers staren hen verbaasd aan. ‘De politie met het volk’, wordt er gescandeerd.

Nog iets verder omhoog worden tegendemonstranten gesignaleerd. Achter de dranghekken staan ze en achter de kordons. ‘Schande, schande’, gilt een vrouw in een poncho van de Partij van de Regio’s, de regeringspartij. Meer haat kan een stem moeilijk bevatten.

Zelden is de politieke gespletenheid van het Oekraïense volk zo zichtbaar geweest als hier, in het centrum van Kiev, op een nieuwe zondag van massademonstraties. In het park bij het parlement kijken Oekraïners van het pro-Europese kamp die van het pro-Russische recht in de ogen. Traliewerk van gietijzer voorkomt dat ze elkaar in de haren vliegen. ‘Kijk eens naar jezelf’, spot een jongen met de nationale vlag over zijn schouders, ‘jullie zitten gevangen in een dierentuin.’ Dodende blikken zijn het antwoord.

Het lijkt wel oorlog. Bij de in- en uitgangen van de barricades, rond de door de demonstranten bezette zones, is face control. Gehelmde activisten, sjaal of mondkapje voor het gezicht, controleren iedere passant. De vijand immers verschijnt lang niet altijd alleen in een poncho van de Partij van de Regio’s.

Zondagavond laat. Bij de barricade geurt het naar eten en naar brandend hout. Rond de vuurton, voor de legertent met schoorsteen, staat een groepje mannen. Vlad T. is een van hen. Volgens de anderen heeft hij de leiding. Twintig, ouder zal hij niet zijn. ‘Een compromis. Dat is wat er gaat komen’, zegt hij met diepe, welluidende stem. ‘Ik vermoed dat er een akkoord komt over het aftreden van de premier en dan zal een oppositieleider zijn plek overnemen.’ Vlads voorspelling klinkt onwaarschijnlijk, gezien de waslijst van door de oppositie gestelde eisen. Zijn verzorgde uiterlijk – glimmende puntschoenen, jas van zwart suède met kraag van zacht bont – wijkt af van dat van de meeste activisten.

Een paar dagen later verschijnt een foto op het internet. Een gezelschapje goed geklede macho-jongens poseert met ernstige, stoere blik. Rechtsonder op de foto het symbool van de jeugdafdeling van de Partij van de Regio’s. Links staat Vlad in zijn suède jas.