Netanyahu hoopt weer op ultrarechts

Jeruzalem – Opnieuw moeten de Israëliërs naar de stembus. Het gaat komende dinsdag om hetzelfde als in april: premier Netanyahu wil voorkomen dat hij wegens corruptie voor de rechter moet komen. Daarom moet hij een meerderheid vinden die hem immuniteit kan verlenen. Maar de kans is levensgroot dat deze verkiezingen hetzelfde resultaat opleveren als de vorige: een patstelling, die alleen kan worden doorbroken door Netanyahu’s nemesis: de ultrarechtse straatvechter Avigdor Lieberman.

Volgens alle peilingen worden ook deze keer de twee grootste partijen even groot: de oude, rechtse Likoed (Consolidatie) van Netanyahu en de nieuwe, centrum-rechtse Kahol Lavan (Blauw en Wit) van de voormalige legerbevelhebber Benny Gantz. Er is dus een hoofdrol weggelegd voor de partijtjes op de flanken. Nieuwe partijtjes zijn opgericht, andere zijn gefuseerd, dit alles te midden van een kakofonie van verdachtmakingen en koehandelgeschreeuw.

Blauw en Wit lonkte tevergeefs naar de ultraorthodoxe partijen. Een samengaan met de gedecimeerde Arbeiderspartij en de herenigde Arabische partijen heeft ze geweigerd. Een grote coalitie met de Likoed is voor Gantz alleen een optie als Netanyahu opstapt. Op links ging een fusie van Meretz (Kracht) met de Arbeiderspartij niet door, waarna Meretz in zee ging met oud-premier Barak en andere afvalligen van de Arbeiderspartij.

De atheïst Netanyahu kan weer rekenen op de ultraorthodoxe partijen. Om een regering te vormen heeft hij heel (ultra)rechts nodig, maar meerdere partijtjes in dat kamp dreigen de kiesdrempel niet te halen, waardoor voor Netanyahu kostbare zetels verloren gaan. Daarom probeert hij die partijtjes te laten samengaan, of ze te porren om niet aan de verkiezingen mee te doen, of ze in de schoot van Likoed op te nemen. Dat laatste is gelukt met het bizarre partijtje Zehut (Identiteit), dat marihuana wil legaliseren, de joodse wet wil invoeren en de Tempelberg onder rabbinaal beheer wil brengen. In ruil mag Zehut-leider Feiglin minister worden.

Netanyahu heeft ook de steun nodig van twee vijanden: oud-minister Shaked van de splinternieuwe ultrarechtse alliantie Yamina (Naar Rechts) en oud-minister Lieberman van Yisrael Beitenu (Israël Ons Huis). Shaked heeft ja gezegd, op voorwaarde dat zij opnieuw minister van Justitie wordt en de nederzettingen op de Westoever door Israël worden geannexeerd. Maar Lieberman zegt nee. Vorige keer heeft hij Netanyahu laten struikelen, deze keer zal hij dat waarschijnlijk opnieuw doen.