Jodie Comer als Marguerite in The Last Duel © The Walt Disney Company

We zijn in de veertiende eeuw in Frankrijk waar vrouwen volgens de ridderlijke code maagdelijk dienen te zijn, dus moeten ze ‘netjes’ nee zeggen wanneer een man ‘avances maakt’. Maar niet te veel, aangezien een man rechten heeft. Wat haar probleem nu helemaal is ziet hij niet zo, dus gaat hij door. Later, wanneer ze de verkrachting aan de grote klok hangt, is hij verbijsterd, werkelijk.

Regisseur Ridley Scott maakt in zijn nieuwste The Last Duel gebruik van de narratieve structuur van Rashomon, Akira Kurosawa’s film uit 1950 naar een verhaal van Ryunosuke Akutagawa: de gebeurtenissen telkens verteld vanuit een ander perspectief. Het mooie hiervan ligt in de subtiele karakterontwikkeling. De botsende flashbacks scheppen betekenis zonder dat kijker of lezer het door heeft en zonder dat de personages zich dat realiseren. Hiermee ontstijgt het echte verhaal, de story, het niveau van plot, en Scott laat zien dat hij deze vertelstijl volledig beheerst.

Zijn bron is het non-fictieboek The Last Duel: A True Story of Trial by Combat in Medieval France (2004). Hierin neemt een conflict over landeigenaarschap tussen een ridder, Jean de Carrouges, en een landjonker, Jacques Le Gris, duisterdere afmetingen aan wanneer de eerste de tweede ervan beschuldigt zijn vrouw, Marguerite, te hebben verkracht. De Carrouges eist bij de koning, Karel VI, om Le Gris door middel van een duel te berechten. Voor zijn verhaal cast Scott drie grote Hollywoodsterren en een die eveneens heel beroemd gaat worden: Matt Damon is De Carrouges; Adam Driver speelt Le Gris; Ben Affleck is te zien als graaf Pierre d’Alençon, en Jodie Comer (bekend vanwege haar rol in de tv-serie Killing Eve) is Marguerite.

Deze bekende gezichten dragen ertoe bij dat The Last Duel een morality tale over onze eigen tijd is. De hoogblonde Affleck en de ‘zwarte’ Driver (dat haar, die baard) verpersoonlijken de giftige man. Avondjes hebben de boys samen. Kom binnen, zegt Pierre tegen Le Gris, daar liggen de meisjes naakt op het bed, doe je broek uit, gast. Over de verkrachting is de graaf duidelijk: ontken, ontken. Maar zo makkelijk gaat het niet, want we zien drie verhalen over dezelfde gebeurtenis. Hierbij gaat het niet zozeer over de ambigue aard van de waarheid, de focus valt op de akelig herkenbare sociologie van de chivalric romance, een literaire stijl die van een vrouw vereist dat ze haar ‘puurheid’ beschermt, en als het toch misgaat (verkrachting) is het haar eigen schuld.

Door het ‘Rashomon-effect’ confronteert de film de kijker met diens eigen reactie: vanzelfsprekend kies je de kant van Marguerite. En toch, en toch… Ik ben geïntrigeerd door De Carrouges. Man. Macho. Damon met litteken en spectaculair haar. Maar natuurlijk moet hij vechten, ook al is hij – qua ridderlijke code – geen haar beter dan Le Gris. Ik heb met hém te doen, net zoals ik de verkrachter, Tajomaru, in het Rashomon-verhaal (In het bos) het interessantst vind. Je gaat onherroepelijk met de billen bloot als je Rashomon leest, of kijkt naar The Last Duel.

Nu te zien