Ngo’s trekken zich terug van Lesbos

© Alexandros Stamatiou

De Kempsons, het Engelse hulpverlenersechtpaar – geadoreerd door vluchtelingen en vrijwilligers, gehaat door veel Grieken in hun buurt – wonen pal aan het strand tussen Molivos en Skala Sykaminia, twee dorpjes aan de noordkust van Lesbos, precies daar waar in 2015 bijna negenhonderdduizend vluchtelingen in uitpuilende dinghy’s aanspoelden. En nu weer. Afgelopen weekend kwamen er vierhonderd mensen aan, de meesten vrouwen en kinderen. Erdogan heeft gedaan waar hij al jaren mee dreigde: de grenzen openzetten zodat vluchtelingen kunnen doorstromen naar Schengengebied.

Philippa en Eric Kempson schreven maandagochtend op Facebook: ‘We have woken up in full fascist Greece today!’ Ze hebben sinds 2015 duizenden mensen gered en zijn al jaren mikpunt van agressie van extreem-rechtse eilandbewoners. Ze voorspelden het toenemende geweld van de afgelopen week al jaren en kregen gelijk. De vreemdelingenhaat is out of control. Vluchtelingen, hulpverleners en journalisten zijn dit weekend fysiek bedreigd en aangevallen. Iedereen is doodsbang. De Griekse politie en kustwacht arresteren de slachtoffers, niet de daders. Speedboten met gemaskerde neonazi’s van Gouden Dageraad vallen op zee overvolle dinghy’s aan, vernielen de motoren. De vluchtelingen moeten met de hand in de ijskoude zee roeiend aan wal zien te komen, waar woedende bewoners hen met stenen bekogelen en hun de toegang beletten. Een vrouw en een kind zijn verdronken terwijl mensen toekeken.

Aan de andere kant van Griekenland, bij de Evros-rivier, is het niet veel beter. Turkse persagentschappen melden dat bijna 80.000 vluchtelingen met bussen naar het grensgebied gingen, waar ze ongehinderd de grens naar Griekenland konden oversteken. Dat is niet waar. Wel zitten enkele duizenden nu als ratten in de val in een guur en onherbergzaam niemandsland tussen het Griekse en Turkse leger. De kersverse conservatieve Griekse premier Kyriakos Mitsotakis heeft zondag extra troepen gestuurd, de asielprocedures voor een maand opgeschort en geroepen dat ‘geen enkele illegale immigrant er meer in komt’. Het niemandsland tussen Griekenland en Turkije is militair gebied en dus verboden voor de pers. Die wordt twee keer per dag tien minuten begeleid toegelaten om foto’s te maken van de half bevroren en hongerige vluchtelingen die verder geen hulp krijgen.

Maandagochtend riepen ngo’s op Lesbos hun vrijwilligers op om vóór tien uur dinsdagochtend het eiland te verlaten, omdat hun veiligheid in gevaar is. Terwijl dit alles plaatshad, bleef de EU oorverdovend stil.

Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee was deze week, volgens cijfers van het Missing Migrants Project (IOM): 193.