MUZIEKTHEATER

Niemand en niets is te vertrouwen

Trust

Er is dit seizoen muziektheater te over in de Lage Landen, maar hoe lang nog? Er is crisis, muziektheater geldt als de duurste kunstvorm en als elitair, al speelden vroeger in Amsterdam draaiorgels opera’s en waren er cafés waar Jordanezen enthousiast aria’s en duetten zongen. Moderne muziek staat al helemaal onder druk, van binnen uit de muziek en van buitenaf. Gelukkig kan de bloei van de nieuwe muziek niet zomaar met een rechtse of extreem-rechtse pennenstreek ongedaan worden gemaakt.

De actieve Vlaamse Opera gaat brutaal tegen de tijdgeest in en wijdt het hele seizoen aan ‘mijn Oriënt’, met oostersachtige opera’s van Mozart (Die Entführung aus dem Serail), Rossini (Semiramide), Massenet (Hériodiade), Verdi (Aida) en vooral: de eerste opera van de Finse componiste Kaija Saariaho: L'amour de loin uit 2000, over een vergeefse, verre liefde.

Medium 910 large

Opera De Munt in Brussel heeft het thema 'tolerantie/intolerantie’ gekozen en komt daarmee uit bij Intolleranza 1960 van Luigi Nono, De Hugenoten van Giacomo Meyerbeer en Parsifal van Wagner. Maar ook los daarvan een nieuwe opera van Philippe Boesmans, Yvonne, princesse de Bourgogne, naar het toneelstuk van Witold Gombrowicz en een reprise van mijn favoriete voorstelling: Mozarts kort geleden herontdekte jeugdwerk La finta gardiniera in de onvolprezen lichte, jonge, esthetische en psychologische regie en vormgeving van Karl-Ernst en Ursel Herman.

De Nederlandse Opera ziet af van een centraal thema en je zou het repertoire voor dit seizoen een aangenaam allegaartje kunnen noemen met als hoogtepunt het kersverse Dionysos van Wolfgang Rihm, een coproductie met Salzburg en Berlijn, een caleidoscopische, stripachtige, bijna kitscherige opera op basis van de gedichtencyclus die Friedrich Nietzsche schreef toen hij al aan waanzin ten prooi was gevallen. Beeldend kunstenaar Jonathan Meese ontwierp een spectaculair decor, Pierre Audi regisseert het en Ingo Metzmacher is de dirigent.

Nog een hoogtepunt is Trust, dat ik deze zomer zag op het zoals altijd vernieuwende en verrassende festival van Avignon. Begin november zal dit samenwerkingsproject bij de Berlijnse Schaubühne van de Nederlandse danseres en choreografe Anouk van Dijk en de Duitse schrijver en regisseur Falk Richter in Nederland te zien zijn. Het is een knappe combinatie van taal, beweging, spel en dans en het gaat op al die niveaus over het wantrouwen dat tot crisis leidt, binnen een relatie tussen mensen en in de wereldeconomie. We zien jonge mensen die in een razende vaart over het toneel bewegen, die elkaar even aantrekken en dan weer afstoten, die elkaar aanraken, liefhebben, overweldigen en dan plotseling laten vallen. We horen hoe een relatie van negentien jaar ineens voorbij kan zijn en niemand weet nog waarom. Falk Richter schrijft over mensen van nu, die geen vertrouwen in anderen meer kunnen hebben, die bang zijn zich over te geven, die dat steeds weer doen en dan toch verbitterd achterblijven. Volgens hem leidt al dat wantrouwen tot complexe, stabiele systemen die steeds weer op instorten staan. Niets en niemand is te vertrouwen, zeker de economie en de staat niet. Anouk van Dijk laat zien hoe we in het niets ronddolen en af en toe iemand beetpakken om ten slotte eeuwig gedesillusioneerd alleen achter te blijven. Indrukwekkend, meeslepend en tot nadenken stemmend theater op rockmuziek en zang van Malte Beckenbach.

www.vlaamseopera.be, www.demunt.be, www.dno.nl, Trust is op 2, 4 en 6 november te zien in Groningen, Amsterdam en Rotterdam. www.ssba.nl