Niet eens verliefd

Jannah Loontjens
Veel geluk
Prometheus, 214 blz., € 16,95

Mooi uitgangspunt voor een coming of age-_roman: modern meisje worstelt met vormeloze opvoeding van hippie-ouders. Jannah Loontjens (1974) publiceerde eerder twee eigentijdse dichtbundels en komt nu met haar debuutroman _Veel geluk over het meisje Liaan. Liaan – is dat niet zo’n ding waar Tarzan mee slingerde? Er zullen duizenden mensen rondlopen, kinderen van de jaren zeventig, die door hun New Age-vader en -moeder de meest vreselijke namen zijn meegegeven. Zilver, Vlinder, Storm, Vuur. Loontjens toont dat het verder gaat dan dat. Met venijnig genoegen ontmaskert ze de op het oog goedbedoelde intenties van de zweverige wereldverbeteraars in een soort commune in Zweden. Wanneer Liaan, dan nog een klein kind, naar haar moeder rent als ze haar arm gebrand heeft, stuurt deze haar weg omdat ze net even van de seksuele vrijheid in haar open relatie geniet.
Achter de hippie-idealen schuilt een hedonisme dat naar egoïsme neigt. De vrijheid van de antiautoritaire opvoeding lijkt er in de werkelijkheid op neer te komen dat niemand verantwoordelijkheid wil nemen. Het is escapisme, waar de kinderen de dupe van worden. De ouders blijven hun kinderen een antwoord schuldig als ze voor de zoveelste keer verhuizen net als de kinderen moeizaam Zweedse vriendjes hebben gemaakt. Liaans vader vervalt in oppervlakkigheden: ‘Het gaat niet om het einddoel, maar om de reis zelf.’

De jeugdherinneringen worden gespiegeld aan de kleine avonturen van Liaan, als ze begin jaren negentig een puberende tiener is. De relatie van haar ouders is stukgelopen. Liaan is samen met haar moeder teruggekomen naar Nederland, haar vader spreekt ze alleen nog op haar verjaardag. Ook nu leeft ze zonder kader, zonder regels. Het probleem is dat er geen einddoel is, maar ook geen reis. Liaan leeft maar wat. Ze blowt, spijbelt, hangt in doordeweekse nachten rond in de Roxy. Ze kan zich er niet eens toe zetten fatsoenlijk, bakvisserig verliefd te worden.

Veel geluk is een geslaagde roman in de zin dat Loontjens haar personages diepgang geeft en haar thema’s kundig uitwerkt. De boodschap komt over; vrijheid blijheid is geen routebeschrijving naar (veel) geluk. Veel meer dan dat is er echter niet. Zoek niet naar fraaie zinnen en originele metaforen. Loontjens’ proza is louter functioneel, zonder ruimte voor spontaniteit. Bij gebrek aan een echte plot maakt dat het boek eentonig. ‘Leven is het meervoud van lef’, zegt Liaans vriendin in een halfhartige poging haar leven duiding te geven. Loontjens laat haar personages bewust in futiele kretologieën verzanden maar vergeet de lezer eruit los te trekken.