Popmuziek: The War on Drugs

Niet kabbelend, wel kalm

Het is in meerdere opzichten een vergelijking van niks, en toch. The War on Drugs doet soms denken aan Dire Straits. En dan niet aan de braderienummers als Walk of Life, maar aan het beste werk, waarin Dire Straits gerust twee keer de gemiddelde nummerlengte uittrok om in muziek een scenario te verfilmen. Net als Mark Knopfler verheft The War on Drugs-zanger Adam Granduciel nooit zijn stem, haalt hij niet uit, forceert hij nimmer. Hij vertelt. En net als Mark Knopfler vertelt hij vaak zelf, maar laat hij het soms zijn gitaar doen. De solo’s van Granduciel gaan soms door merg en been. Neem Thinking of a Place, de meest verregaande consequentie van zijn aanpak. Het nummer duurt bijna twaalf minuten, en in die twaalf minuten werkt het nooit naar een dynamische climax toe. Het begint midtempo, en zo eindigt het. Niet kabbelend, verre van, wel kalm. De rust en beheersing waarmee Granduciel zijn nummers uitwerkt, is haast sereen. Na drie minuten zwelt zijn gitaar aan, en het geluid scheurt door het dromerige arrangement heen, als een wegpiraat door een nachtelijk bos.

Small muziek
The War on Drugs, Adam Granduciel © Dustin Condren

Als het nummer na vijf minuten de solo smoort, lijkt het afgelopen, maar wat een outro leek, blijkt de introductie van de tweede helft, waarin het in exact hetzelfde tempo doorsuddert. Onverstoorbaar. Geen seconde dreig je af te haken, zoals nergens op dit meesterlijke album, dat minder op één lang nummer lijkt dan de ook al majestueuze voorganger, waarmee The War on Drugs opeens een grote band werd.

Als Granduciel iets duidelijk maakt, ongelooflijk indringend, is dat fluisteren meer aandacht opeist dan schreeuwen. De warmte van zijn stem, de spanning die in al die nummers ligt, de belofte van een climax die vrijwel nooit komt, en als toch, dan nooit in volume of effect, altijd in een haast extatische ontlading, zoals in dat broeierige In Chains. Als je na zo’n nummer luistert naar de manier waarop een band als Coldplay dat doet, exploderen, dan waan je je werkelijk op de kermis. Dat komt ook door die manier waarop Granduciel zijn teksten schrijft. Altijd zit je meteen in de scène. Thinking of a Place opent hij met: ‘It was back in Little Bend that I saw you’. Pain begint hij met: ‘Go to bed now, I can tell/ Pain is on the way out now’. Mooie zinnen, steeds opnieuw. Mooie vragen, ook. In openingsnummer Holding On: ‘When you talk about the past/ What are we talking of?/ Did I let go too fast?/ Was I holding on too lang?’. Waarop zijn gitaar weer spreekt. Haast antwoord geeft.


The War On Drugs, A Deeper Understanding. The War On Drugs speelt 1 en 2 november in AFAS Live