Niet naar Afghanistan

Tegen het einde van 2014 zullen de Afghaanse autoriteiten geleidelijk de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de westelijke troepen overnemen. Maar daarmee is niet gezegd dat dan ook een begin met de ontruiming zal worden gemaakt. Als in dat jaar naar het oordeel van de Navo en de Amerikanen de toestand nog veel te wensen overlaat, zullen die troepen nog tot nader order blijven. Intussen maakt president Karzai zich ongerust over het negatieve effect dat de bombardementen met drones, de onbemande vliegtuigjes, op de Afghaanse bevolking hebben. Er vallen daarbij veel onschuldige slachtoffers. President Obama heeft hem laten weten dat daar niets aan te doen valt. ‘Als wij miljarden dollars in zijn land investeren, dan zou het verstandig van hem zijn die inspanning wat beter te waarderen.’ Verder zei hij dat Amerika, nu met honderdduizend soldaten in het land aanwezig, er in een of andere vorm zal blijven, 'al is het nu moeilijk te zeggen waaraan straks behoefte zal zijn’. Volgens de secretaris-generaal van de Navo, Rasmussen, moet het aantal Afghaanse soldaten volgend jaar van 260.000 naar driehonderdduizend stijgen. Daarvoor zijn meer trainers uit het Westen nodig, maar hij denkt dat die er wel zullen komen.
Dit is een kleine bloemlezing uit de berichten over wat er op de conferentie van de Navo in Washington is bediscussieerd en besloten. Probeer er een touw aan vast te knopen. Uit deze plechtige diagnoses en voorspellingen komt niets te voorschijn dat enig houvast biedt, niets dat ook maar op het begin van een vaste koers wijst. En dan hebben we het nog niet gehad over de kosten. Volgens het Amerikaanse online persbureau Truthout zal uitvoering van de nieuwe plannen in eerste instantie minimaal 125 miljard dollar kosten. Of 228 miljard als we geluk hebben en de grote operaties in 2012 min of meer zijn afgelopen. Of misschien 413 miljard als het een jaar langer gaat duren. Het Center for Strategic and International Studies is wat somberder en komt met een raming van 441 miljard, en als de zorg voor de veteranen erbij wordt opgeteld 476,5 miljard. Al die ramingen komen uit betrouwbare bronnen.
Of door deze gigantische investeringen de Afghaanse samenleving van haar grootste kwaal, de corruptie, zal worden genezen? Ik ben geen Afghanistan-kenner, alleen een trouw volger van het nieuws. Op grond daarvan denk ik: nee. De presidentsverkiezingen van vorig jaar waren een triomf van de corruptie; de dit jaar gehouden parlementsverkiezingen idem. Niet alleen bedot een ongeteld aantal Afghanen zijn bevrijders en heropvoeders, ze doen het ook onderling. Deze week is bekend geworden dat een afgevaardigde van de regering in Kabul langdurig overleg heeft gehad met iemand die hij voor een hooggeplaatst lid van de Taliban aanzag maar die alleen zichzelf bleek te vertegenwoordigen.
Dit alles speelt zich af tegen de achtergrond van de Amerikaanse binnenlandse politiek die sinds de recente verkiezingsoverwinning van de Republikeinen steeds minder voorspelbaar wordt. De komende twee jaar heeft de Grand Old Party in feite maar één groot doel: de herverkiezing van Obama verhinderen. De strijd zal vooral over de binnenlandse agenda gaan: belastingverlaging, bestrijding van de economische crisis, immigratie, gezondheidszorg. In hoeverre de buitenlandse politiek nog een rol zal spelen, wordt later duidelijk. Het is niet uitgesloten dat de Republikeinen de duizelingwekkende kosten van Afghanistan als argument voor een versnelde terugtrekking gebruiken. Het isolationisme hoort tot de Republikeinse tradities. En wat dan? Nemen de Europese strijdkrachten in Afghanistan daarna afscheid van hun Amerikaanse bondgenoten?
Bij al die onzekerheden staat in ieder geval één ding als een paal boven water: dat voor en achter de schermen nu weer zware druk op Nederland wordt uitgeoefend om mee te doen aan een of andere missie, welke naam die ook mag hebben. Zoals een jaar of vijf geleden krijgen we binnenkort een dringende uitnodiging om weer mee te doen, om op te bouwen, te vechten, te trainen. Wat het ook mag zijn, Den Haag zal weer worden gevraagd soldaten te sturen, waarbij vermeld zal worden dat er een totaal nieuwe strategie in voorbereiding is. Premier Rutte heeft in Lissabon de voorbereiding tot de uitnodiging al in ontvangst genomen, plus het waarschuwend gefrons van Rasmussen en de Amerikaanse ambassadeur bij de Navo, Ivo Daalder. Maar hij kan niets doen zonder de gedoogsteun van de PVV.
Intussen heeft Nederland zijn eigen Afghaans verleden gekregen, van opbouwen via vechten en trainen naar vertrekken. Door deze ervaring hebben we één ding geleerd: dat Den Haag door al deze jaren heen per slot van rekening niet meer dan de goedgelovige knecht van Washington is geweest, zonder enige zeggenschap in de telkens wisselende politiek en strategie. Laat premier Rutte tegen Obama zeggen dat hij niet aan de dapperheid van onze jongens en meisjes hoeft te twijfelen, maar dat we genoeg hebben van deze blinde dienstbaarheid.