Niet wegduiken maar aanpakken

Het is de inmiddels bekende tactiek van de VVD. Is een van hun toonaangevende leden in opspraak, dan houdt de top van de partij zich zo stil mogelijk. Nog meer media-aandacht zou eens het beeld kunnen scheppen dat het niet om incidenten gaat, maar om een bestuurlijke cultuur waar de partij iets van moet vinden en bovenal tegen moet optreden. Recent gaat het om een liberale gedeputeerde, een liberale wethouder tevens senator en een liberale burgemeester. Voorwaar niet de minste bestuurlijke functies.

Voormalig VVD-gedeputeerde in Noord-Holland Ton Hooijmaijers moest vorige week voor de rechtbank verschijnen. Hij wordt beschuldigd van omkoping, valsheid in geschrifte en witwassen. Begaan tijdens zijn jaren als gedeputeerde.

Tegen de maandagavond afgetreden Roermondse VVD-wethouder en senator Jos van Rey loopt ook al jaren een onderzoek naar belangenverstrengelingen met de vastgoedwereld, waar deze politicus met zijn ‘Jos van Rey Vastgoed’ BV overigens zelf ook deel van uitmaakt. Tot nu toe is er geen juridisch bewijs dat de VVD’er zichzelf bevoordeelde of liet omkopen, maar het zou niet het strafrecht moeten zijn dat bepaalt of belangen dusdanig verstrengeld zijn dat het politiek-bestuurlijk onverantwoord is. Het is daarom niet voldoende dat het VVD-bestuur maandagavond in een persverklaring liet weten aan te nemen dat het recht zijn beloop heeft. Politiek en bestuur hebben hun eigen mores.

De politiek, de VVD nu voorop, zou eens antwoord moeten geven op de vraag of het wethouderschap van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en economische ontwikkeling gecombineerd kan worden met het aandeelhouderschap van een vastgoedbedrijf. En ook op de vraag of niet-transparante stichtingen die geld ophalen voor verkiezingscampagnes, zoals de zoon van Van Rey er een had, wel wenselijk zijn. Met geld kun je invloed kopen, maar wat als niemand dat kan controleren? Wordt daar door sommige partijen in de nieuwe wet op de partijfinanciering mogelijk bewust geen stokje voor gestoken?

Dat Van Rey, na bijna veertig jaar onafgebroken politieke functies te hebben bekleed, zich maandag terugtrok, was niet vanwege belangenverstrengeling, maar omdat hij vertrouwelijke informatie had gelekt naar zijn VVD-partijgenoot Ricardo Offermans die burgemeester had willen worden in Roermond. Van Rey, de VVD-fixer. Offermans heeft van die informatie geprofiteerd. Hij zou zijn benoemd tot burgemeester in de stad van Van Rey, ware het niet dat justitie hen heeft afgeluisterd. Ook Offermans, nu al burgemeester te Meerssen, heeft zich teruggetrokken.

De politiek, de VVD nu als eerste, zou ook eens antwoord moeten geven op de vraag of een politicus wel veertien jaar wethouder kan zijn in een en dezelfde gemeente. En ook op de vraag of een wethouder tegelijkertijd lid van Provinciale Staten kan zijn, zoals Van Rey dertien jaar lang was. Hoe luidt ook al weer die niet door de VVD verzonnen tegeltjeswijsheid? Inderdaad. Macht corrumpeert.

De VVD is er altijd als de kippen bij om vandalen aan de schandpaal te nagelen. Vandalen moeten betalen, is wél een van origine VVD-tegeltjeswijsheid. Veiligheid, vooral het gevoel veilig te zijn, scoort immers goed bij de kiezer. Maar lekken is ook vandalisme, witteboordenvandalisme. En van witwassen krijg je geen schone handen. Lekken en witwassen zijn niet direct zichtbaar zoals het kapottrappen van een bushokje, maar uiteindelijk ondermijnen ze het vertrouwen in de samenleving veel ingrijpender dan straatvandalisme dat doet.