Economie

Niet zielig

‘Ouderen ontzien bij verhoging AOW-leeftijd’. Het staat er echt, op de website van onder meer De Telegraaf en Nu.nl. Minister Piet Hein Donner gaf een lezing bij de ouderenkoepel CSO, over de noodzaak om de AOW-leeftijd te verhogen tot 67 jaar. De koppenmaker van het ANP vatte zijn woorden op hilarische wijze samen. Zo wordt regeren erg eenvoudig. De loonbelasting kan omhoog, mits we de werknemers ontzien. Geef alle automobilisten ontheffing, en rekeningrijden kan zo worden ingevoerd. We voeren een CO2-heffing in, maar geven de energiebedrijven dispensatie.
Natuurlijk bedoelde Donner het anders. De huidige ouderen worden ontzien. Toekomstige ouderen moeten wel langer werken. Als we dat nu afspreken, hoeft het kabinet dit en volgend jaar – midden in de crisis – niet hard te bezuinigen. Wat we nu tekortkomen, verdienen we later terug. Het is
een verhaal dat de minister bijna dagelijks vertelt. Hij moet wel, want de FNV heeft verhoging van de AOW-leeftijd tot het onrecht van de eeuw verklaard en voert actief strijd tegen de kabinetsplannen.
Eerder wist FNV-voorzitter Agnes Jongerius al de concessie af te dwingen dat de SER dit najaar met een alternatief plan mag komen. Als dat structureel net zo veel oplevert als de AOW-maatregel zal het kabinet dat ‘zeer serieus meewegen’. Blijkbaar heeft ten aanzien van het sociale beleid in Nederland niet de Tweede Kamer, maar de SER de controlerende en wetgevende macht.
De geslaagde coup van de vakbond smaakte kennelijk naar meer. Na de landelijke politiek wil Jongerius ook graag de gemeentelijke politiek er onder krijgen. Eerder deze maand stelde de FNV-voorzitter voor om de AOW-leeftijd tot inzet van de volgende gemeenteraadsverkiezingen te maken. Die staan voor maart 2010 gepland, en zouden mooi als referendum voor de kabinetsplannen kunnen dienen.
De Vereniging Nederlandse Gemeenten was kwaad over deze oproep. Terecht, want daar hebben ze de hoop dat de gemeenteraadsverkiezingen gaan over lokale onderwerpen en de plannen van lokale politici. Het is al erg genoeg dat de landelijke politici zich telkens weer met lokale verkiezingen bemoeien. Als we er ook nog eens een referendum over een puur nationale beleidsdiscussie van maken, worden gemeenteraadsverkiezingen een schertsvertoning.
De FNV maakt een halszaak van de AOW. Maar voor wie strijdt de vakbond eigenlijk? Niet voor de huidige ouderen, want zoals Donner keer op keer uitlegt: de verhoging van de AOW-leeftijd wordt zeer geleidelijk ingevoerd.
Volgens de meest gangbare variant van de plannen zou de AOW-leeftijd met ingang van 2012 ieder jaar met een maand omhoog gaan. In 2024 werken we dus tot we 66 zijn. En pas in 2036 arriveert het eerste leeftijdscohort dat pas met het 67ste levensjaar AOW ontvangt. Die groep is in 1969 geboren.
Het cohort ‘69 bestaat op dit moment uit 135.000 mannen en 133.000 vrouwen. Toeval of niet, de jaargang 1969 is thans de talrijkste lichting in Nederland. In 2036 zijn daar volgens de prognose van het Centraal Bureau voor de Statistiek 116.000 mannen en 119.000 vrouwen van over. Statistieken kunnen onverbiddelijk zijn. Vooral voor mannen. Dit totaal van 235.000 Nederlanders vormt de eerste lichting die pas met 67 recht op AOW heeft. Hoe zielig zijn zij?
Laten we de jaargang eerst eens een gezicht geven. Bekende 1969’ers zijn bijvoorbeeld goochelaar Hans Klok, oud-voetballers Dennis Bergkamp, Youri Mulder en Richard Witschge, saxofonist Candy Dulfer, DJ Tiësto en natuurlijk prins Constantijn. De patatgeneratie. Ze worden dit jaar veertig – of zijn dat net geworden. Het zijn mensen in de kracht van hun leven en met alle mogelijkheden om zich voor te bereiden op een iets latere AOW. Het is een generatie die een antiautoritaire kleutertijd beleefde te midden van hippies en hotpants, veilig op school zat tijdens de recessies van de jaren zeventig en tachtig, ging studeren toen er nog gul met studiefinanciering werd gestrooid, en net op tijd serieus aan de carrière gingen denken om vol te kunnen profiteren van de economische opleving in de tweede helft van de jaren negentig.
Ze groeiden op in vrede en welvaart. Maar nu krijgen ze opeens te horen dat ze over een kwart eeuw twee jaar langer moeten wachten op hun AOW. Het is een bittere pil.
Er zit voor de veertigers maar één ding op: lid worden van de FNV en keihard strijden voor de verworven rechten. Naar het Malieveld, want dit pikken we toch niet?
Of ze leggen vanaf 2012 iedere maand vijftig euro opzij. Dat kan natuurlijk ook. Dan hebben ze in 2034 ruim voldoende spaargeld om die twee jaar AOW zelf te financieren. Maar dat zal wel een zeer onrechtvaardig idee van mij zijn.