Commentaar: Media

Niet zo zeuren, Frits

Frits Bolkestein, eurocommissaris Interne Markt en Belastingzaken, heeft in een uitgesproken zeurstuk de «zeven hoofdzonden van de journalistiek» geïnventariseerd.

De zeven hoofdzonden? In een ontkerstende samenleving zijn wij bijna vergeten welke dat ook weer zijn. Het zijn de hoogmoed, de hebzucht, de onkuisheid, de nijd, de onmatigheid, de gramschap en de traagheid.

Op het eerste gezicht ziet Bolkestein de doorsnee journalist dus als iemand die zich, tussen het zuipen en schransen door, héél wat verbeeldt en na gedane arbeid (groen van jaloezie) het overspelige bed betreedt.

Het zal toch niet waar zijn!

Maar dat is niet wat Bolkestein bedoelt. Zijn journalistieke bête noire is de intellectuele angsthaas, die de feiten niet controleert, geen respect heeft voor het beginsel van hoor en wederhoor, is gecapituleerd voor beeldcultuur en relgedrag, slecht is opgeleid en bovendien matig voor de gedane arbeid wordt betaald.

Er zit, zoals in de meeste betogen van Frits Bolkestein, een kern van waarheid in. Voor de rest is zijn litanie zo oeverloos overdreven dat men zich afvraagt of hij in Brussel wel eens een Nederlandse krant onder ogen krijgt.

Er valt over de Nederlandse pers ongetwijfeld veel te klagen, net als over de Nederlandse pillenindustrie, de Nederlandse accountancy en de Nederlandse politiek. Niettemin behoort de Nederlandse pers traditioneel tot de bedaagdste ter wereld, inclusief de fouten die er worden gemaakt, fouten die inherent zijn aan elk menselijk streven.

In Nederland is zelfs De Telegraaf een kwaliteitskrant, met de boulevardiers in Frankrijk, Duitsland en Engeland vergeleken. Nederland kent geen Gele Pers; te onzent is de ranzigheid tot dusverre beperkt gebleven tot bepaalde sectoren van de commerciële televisie, sectoren die trouwens met hartelijke instemming van Bolkesteins VVD in het leven zijn geroepen.

Journalisten moeten beter worden geschoold, vindt Bolkestein. Ja, ook de journalistenscholen is de devaluatie van het onderwijs niet bespaard gebleven. Niettemin zit elke redactie in Nederland inmiddels boordevol gekwalificeerde doctorandussen, een mensensoort dat bepaald niet tot journalistieke excessen is geneigd. Journalisten, vindt Bolkestein, zouden veel beter moeten worden betaald. Maar betere betaling heeft niets met betere journalistiek te maken. Werkelijk, zo’n materialistische redenering, die weetgierigheid en engagement buiten beschouwing laat, kan alleen door een VVD’er worden bedacht.

Bolkesteins klaagzang verscheen in de Volkskrant, een groot, serieus dagblad dat het ernstige gevaar loopt straks aan het commercieel marktdenken te worden onderworpen.

De journalistieke en maatschappelijke aspecten van dát verschijnsel laat de schrijver helaas onbesproken.