Commentaar: Nieuwe politiek (14)

Nieuwe politiek (14)

Het is nog maar een jaar geleden dat de Nederlandse politieke verslaggeving soms wekenlang snakte naar een blunderende minister, een falend kamerlid of een ordinaire rel. Het wekenlange wachten leverde zelden of nooit iets op. Natuurlijk, het paarse kabinet had zijn kwaaltjes en gebreken, maar voor een mooie quote of voor knallend nieuws diende men Den Haag te vermijden. Wat gebeurde daar nog? De BV Nederland werd geregeerd vanuit het Torentje en het ministerie van Financiën, en iedereen was het ermee eens. Het journaille telde de paarse dagen af en kon slechts hopen dat Ad Melkert een meer uitgesproken premier zou worden dan Wim Kok.

En toen was er Tara Oedayraj Singh Varma, het ongeneeslijk zieke GroenLinks-kamerlid dat in rolstoel de Tweede Kamer uit was gereden. Door een uitzending van het Tros-programma Opgelicht werd duidelijk dat Singh Varma weliswaar ziek was, maar zeker niet stervende. Geestelijk ziek was ze, en niet zo’n beetje ook. Het web van leugens waarin het kamerlid verstrikt was geraakt, was dermate onvoorstelbaar en bizar dat kranten en weekbladen in de hele zomer voldoende stof hadden om drie maanden lang door te schrijven. Terecht, het was een bijzondere zaak — met name in de nieuwsarme tijden van weleer — maar de aandacht was misschien wat buitensporig.

Dat vond de familie van Singh Varma ook. Kranten mocht Tara niet meer onder ogen krijgen, geboden tante Es en tante Ro die het zieke ex-kamerlid verzorgden nadat was uitgekomen dat ze gelogen had. Radio, mocht ook niet. De persiflage die de VPRO-radio ten beste gaf, was hard aangekomen in het nette, maar altijd onrustige appartement aan de Amsterdamse Rooseveltlaan.

Het is allemaal te zien in de indringende documentaire Tara, die deze week in première gaat in een aantal filmhuizen en in het najaar op televisie te zien zal zijn. Frank William van de Nederlandse Moslim Omroep, een vriend van Singh Varma, gaf filmmaakster Jet Homoet de opdracht een mooi afscheidsportret van de stervende Singh Varma te draaien. Homoet volgde Singh Varma van zeer nabij, ook toen halverwege het jaar het kaartenhuis langzaam in elkaar donderde.

Terwijl bij de voordeur van het huis aan de Rooseveltlaan tot ontsteltenis van de familie Singh Varma cameraploegen voortdurend posten om een glimp van de hoofdpersoon op te vangen, gaat Homoet op haar gemak door met filmen ín huis. Tot de psychiater aan toe. «Je bent nieuws, Tara. Denk aan prinses Diana», zegt de zielenknijper als Singh Varma het niet meer ziet zitten. «Het zou voor de media geweldig nieuws zijn: ‹Tara Varma heeft zich opgehangen.› Dat moet je ze niet gunnen.»

Eerst was er de televisie-uitzending, binnenkort komt de roman en nu is er dus de documentaire. Niet alleen Singh Varma zelf, ook GroenLinks blijft weinig bespaard. Terecht, zeggen sommigen. De Werdegang van Singh Varma zou immers een schoolvoorbeeld zijn van oude politiek, of iets wat daarvoor doorgaat. Terwijl Singh Varma al jaren niet probleemloos functioneerde, begin jaren tachtig het middelpunt was van een financieel schandaal rondom het Grenada-comité en in 1998 van de kandidaatstellingscommissie van GroenLinks te horen kreeg dat «inhoud ontwikkelen en in het parlementaire debat op hoofdlijnen de standpunten van GroenLinks goed over het voetlicht brengen, (…) niet Tara’s sterkste kanten» zijn, slaagde Singh Varma erin haar kamerzetel te prolongeren. Het leek alsof de antecedenten van van oorsprong niet-Nederlandse kamerleden bij GroenLinks minder zorgvuldig werden nagetrokken. Politiek correct links hield nu eenmaal erg van «zoete exotische snoepjes», sneerde een ex-bestuurslid van de partij vorig jaar zomer in dit blad.

Positieve discriminatie heette het en de nieuwe politiek van Pim Fortuyn zou er korte metten mee maken. Op zijn lijst kwamen alleen maar allochtone kandidaten die werkelijk iets te melden hadden, zei Fortuyn. João Varela bijvoorbeeld, of Philomena Bijlhout. Van Varela is sinds zijn afscheid van L’Oréal nog maar weinig vernomen. Van Philomena Bijlhout des te meer. Zij was niet zo ziek als Singh Varma, maar loog minstens zo hard. Net als Mat Herben over zijn cv, Harry Wijnschenk over «LPF-adviseur» Rien Boiten en Cor Eberhard over zijn strafblad. What’s new?