Televisie: ‘Heartbound’

Niks wilde lust

Heartbound, regie Janus Metz en Sine Plambech © Christian Vium / VPRO

Hoeveel Nederlands gehuwde Thaise vrouwen wonen er in Noord-Holland-Noord? Lang geen 926 vermoed ik – het aantal Thaise bruiden in regio Thy, Noord-Jutland. Er is een link met sekstoerisme, maar niet in de zin dat er veel meer plattelands-Denen naar de prostitutie van Pattaya vliegen dan Noord-Hollanders. Aan de basis staat één Deen, Niels, die acht jaar na zijn scheiding ging voor de lust en prompt als een blok viel voor Sommai. Die had ooit, in bittere armoe, haar kinderen en die van haar overleden zus op de bus naar haar vader gezet, met een brief om vergeving plus de uitleg dat Pattaya de enige manier was om zichzelf en de rest van de familie in leven te houden. Wat voor veel Thaise meisjes en vrouwen gold en geldt. Zij behoorde tot de geluksvogels die het lukte een buitenlander aan de haak te slaan. Ze belandde in Thy en ontwikkelde zich daar tot een eenpersoonsbemiddelingsbureau tussen eenzame Deense mannen en Thaise vrouwen uit haar eigen dorp. IJzersterke, intelligente vrouw, wier succes (geslaagd huwelijk met een Europeaan, aanzien in haar Thaise familie en dorp, bron van hoop voor arme moeders en dochters, spil van de Thaise gemeenschap in Thy) mede af te lezen valt aan het enorme huis dat zij en Niels in haar dorp van herkomst konden laten bouwen.

De Deense documentaire Heartbound (co-producent vpro) is mede zo sterk door de tijdspanne van tien jaar waarin levens van betrokkenen worden gevolgd. De aanpak van de makers – filmisch, montagetechnisch, psychologisch – doet hem toch al ver uitstijgen boven verlekkerd reportagewerk dat zich op dergelijke thematiek pleegt te storten, maar het element tijd geeft zowel letterlijke verlenging aan het verhaal als verdieping aan de materie. De lange duur van de film zelf (anderhalf uur) heeft hetzelfde effect: meerdere levens worden gevolgd, waardoor zowel tragiek als geluk, succes als mislukking zichtbaar maar veel meer nog voelbaar wordt.

Opening is de komst van Kae, nichtje van Sommai, ooit door haar op de bus naar opa gezet. Ene Jens had gereageerd op de huwelijksadvertentie die Sommai zette. In de drie maanden die het visum Kae biedt moet, in zijn huisje, worden onderzocht of het wat kan worden tussen die twee. Het Thaise vrouwennetwerkje, allen met Denen getrouwd, licht haar in en voor. Kae is stellig: ik kom niet om me te laten onderhouden. De kijker denkt: ze wil liefde. Maar nee: ze wil werk om geld naar huis te kunnen sturen voor zoontje en moeder. Men moedigt haar aan vooral fysieke intimiteit te bieden. Kae is stug, Jens verlegen en meer nog tactvol: niks wilde lust. Liefde komt met de tijd, zeggen de vrouwen. En verdomd. Zoals ook Kae’s zus Mong al jaren gelukkig is met John. Maar mis gaat het ook vaak tussen partners, zoals dat overal gaat, en met een cultuurkloof extra. En bij succes is er toch altijd gemis: Niels wil sterven in Denemarken, Sommai in Thailand. Onoplosbaar. Tristesse.


Janus Metz en Sine Plambech, Heartbound, VPRO2Doc, woensdag 20 februari, NPO 2, 22.55 uur