No free lunch voor Amerikaanse IT-bedrijven

San Francisco – Biologische biefstuk met eekhoorntjesbrood, salade met gegrilde geitenkaas en vers fruit toe: gezond, lekker en vooral gratis eten is een van de meest prettige arbeidsvoorwaarden van techbedrijven als Google en Facebook. Maar als het aan de Amerikaanse belastingdienst ligt, komt daar snel verandering in. De instantie onderzoekt de mogelijkheid om de gratis lunches voortaan te belasten.

Als de plannen van de belastingdienst doorgaan, worden de kosten van maaltijden voortaan opgeteld bij het belastbaar inkomen van werknemers. Bij een dagelijkse lunch van zo’n tien dollar per dag op 250 werkdagen in een jaar, gaat dat al gauw om een flink bedrag.

Silicon Valley reageerde verontwaardigd. Gratis maaltijden zijn volgens de techbedrijven van essentieel belang voor hun bedrijf. Alleen zo kunnen zij de beste werknemers aantrekken, is het argument. Bovendien spreken collega’s elkaar tijdens de lunch, en dat is goed voor de creativiteit.

‘Gratis eten is heilig’, vindt voormalig Google-chef Charlie Ayers, die bij meer dan tien bedrijven in Silicon Valley een catering heeft opgezet. Het zorgt voor een ‘unieke werksfeer, die saamhorigheid creëert doordat werknemers in een informele setting ideeën uitwisselen’. Dat gebeurt alleen als er geen belastingbeperkingen zijn, denkt Ayers. ‘Belasting heffen op eten zal een belangrijk onderdeel van de uitzonderlijk productieve bedrijfscultuur in Silicon Valley de nek omdraaien.’

Belastingadvocaat Russell Stanaland uit San Francisco geeft de techbedrijven echter weinig kans. Wetgeving voor belastingvrije maaltijden is bedoeld voor werknemers die niet in staat zijn om zelf eten mee te nemen, zoals personeel op booreilanden of op cruiseschepen. Ook zakenlunches zijn aftrekbaar, maar dan moeten de bedrijven bewijzen dat álle maaltijden een direct zakelijk doel dienen.

Het lijkt erop dat toch al goed verzorgde werknemers in Silicon Valley op kosten van de belastingbetaler nog eens extra worden verwend, vindt columniste Megan McArdle van de website The Daily Beast. Ze is verbaasd dat politici nog niet met het onderwerp aan de haal zijn gegaan: ‘Aftrekbare lunches klinkt als een perfect thema voor politici die ‘corporate loopholes’ en cadeautjes aan de rijken ter discussie willen stellen.’

De belastingdienst verbiedt bedrijven immers niet om gratis maaltijden aan te bieden, alleen niet belastingvrij, aldus McArdle. Dat betekent dat werknemers de lunches als salaris terugvinden op hun loonstrookje. In het allerergste geval – als de belastingdienst en de bedrijven er niet uitkomen – moeten de werknemers naar een eettentje buiten de deur. Of anders is er de oude oplossing: zelf thuis boterhammen smeren.